Witte zwanen, zwarte zwanen

Dal der doven

2009-01-27T10:06:00.004+01:00

Ik heb een aparte blog opgestart over Adamorobe, te vinden op

http://adamorobe-dal.blogspot.com

I have started a separate blog about Adamorobe, it is in Dutch but an English translation (thanks to Brigitta Bijloos) can be found on:

http://adamorobe-valley.blogspot.com

Adamorobe – het begin...

2008-10-23T14:16:00.003+02:00

Woensdag 22 oktober, half zeven ‘s avonds. Adamorobe, een dorp gelegen in een vallei tussen groene heuvels, dicht begroeid met cassave, bananenpalmen, cocospalmen, mais, mangobomen en nog veel meer. Aan de rand van het dorp stroomt de rivier de Adamorobe. Ik zit in een pikdonkere kamer bij kaarslicht. De stroom is voor de zoveelste keer uitgevallen maar mijn laptop heeft nog voor ongeveer een uur batterijkracht. Naast me zitten twee kindjes die het interessant lijken te vinden om te zien wat ik typ. Intussen hoop ik dat ik morgen internet zal vinden, in een stad verderop.

Op 15 oktober landde ik in Accra (na een omweg via Bombay om mijn lief te zien) en kwam ik recht naar hier. Het is dus begonnen, mijn doctoraatsonderzoek. Eindelijk!

Ik heb een ruime kamer met groene muren (in twee tinten, dus de verf was waarschijnlijk op ;) in een kaal maar groot huis. De eigenaar komt uit een gezin met 5 dove broers en zussen. Ik ben de trotse bezitter van een stopcontact, een licht, een ventilator, een latex-foam matrasje op de grond, een tuinstoel en een wankel mini-tafeltje. Mijn spullen liggen in een hoek verdeeld in verschillende tassen en zakken. Mijn pronkstuk is een grote ton met water die enkele dove vrouwen geregeld bijvullen met pompwater dat ze op hun hoofd naar hier dragen. Met dit water was ik mij, kook ik en spoel ik de WC door.

Seffens zal ik bij zaklamplicht naar de buren gaan, waar bijna tien doven in dezelfde huizengroep wonen. Het was niet mogelijk om bij hun te wonen omdat ze zeer klein behuisd zijn. Maar er komen hier geregeld doven op bezoek bij mij en ik ga ook elke dag een rondje goeiendag-zeggen. Op elk wandelingetje kom ik wel dove mensen tegen. Er wonen hier ongeveer 35-40 doven in één dorp en bijna allemaal zijn ze hier geboren, in verschillende families met zowel dove als horende leden. De gebarentaal die hier door zowel doven als horenden wordt gebruikt is hier in het dorp ontstaan en minstens 200 jaar oud. Het gebarenlexicon verschilt voor bijna 100 procent van de gebarentalen die ik al kende. Toch lukt het intussen al een pak beter om af te lezen, want verschillende van de doven zijn erg actief in het mij lesgeven van hun gebarentaal zodat ik van hen op één week al meer dan 200 gebaren heb geleerd.

Ik kan de keuken in dit huis gebruiken en kan dus af en toe eens een omeletje bakken of wat pasta koken, maar veel mogelijkheid tot ‘westers koken’ is hier niet omdat zowat de enige groenten die ze verkopen tomaten en ajuinen zijn. Ik overleef dus toch vooral op de traditionele Ghanese kost: fufu en banku (gestampte deegballen die je eet met een al dan niet pikant of slijmerig soepje), cassave, eieren, vis en af en toe rijst en wit pluizig weinig voedzaam brood. De vrouw des huizes geeft me een keer per dag een bord zulk eten, ik ga af en toe naar een ‘kraampje’ om klaargemaakte rijst of een bal banku te kopen, er wordt me hier en daar iets aangeboden en gisteren kreeg ik 10 grote slijmerige levende slakken cadeau van Bosmophrah, een dove man (en ze vonden het raar dat ik niet wist hoe ik dat moest klaarmaken, dus kreeg ik een lesje in ‘slijm uit slakken pitsen’ – ik kan verzekeren dat dat een groenige bedoening was).

Voor de rest, dit is ‘een echt Afrikaans dorp’, met sterke tradities en veel verhalen, drama’s, veel sterfgevallen, complexe familierelaties, erge ziektegevallen, geroddel, grote vreugdes en groot verdriet, en last but not least: hekserij-verhalen. En wat het hier dus echt speciaal, bijzonder en intrigerend maakt is de eeuwenlange aanwezigheid van doven in dit dorp en de communicatie en verhoudingen tussen doven en horenden. Ik ben al verschillende interessante potentiële onderzoeksthema’s tegengekomen. Hierover later meer. To be continued, dus!

Scala

2008-10-01T15:15:00.007+02:00

Londen, augustus 2008

Ik ben in het busstation om de bus naar Bristol te nemen. Ik loop naar een broodjesbar om wat drinken en eten te kopen. Ik sta aan de toonbank en wijs naar het fruitsap in de frigo met drankjes die achter de verkoopster staat. Ze kijkt me aan alsof ik minderbegaafd ben. Ik wijs nogmaals naar de fles fruitsap, maak het algemeen bekende ‘gebaar’ voor drinken en kijk vragend. Ze kijkt nog bevreemdender. Ik vraag een stuk papier om het op te schrijven en uiteindelijk begrijpt ze het.

Vlaanderen, augustus 2008

Ik ben op de bank. Ik spreek mijn moedertaal, Nederlands, om iets uit te leggen. Ik begrijp de vrouw niet. Ik zeg dat ik doof ben en of ze het alstublief kan herhalen? De vrouw herhaalt wat ze zegt, zonder ook maar enigzins langzamer of duidelijker te praten. Ik versta het nog steeds niet. Of de mevrouw het wat langzamer kan zeggen? Het ontgaat me nog steeds. De mevrouw wordt ongeduldig. Of de mevrouw het wil opschrijven? Wat? Opschrijven?? Allez nu? Allez dan maar.

Bristol, augustus 2008

Ik kom aan op het busstation en wil een taxi nemen naar mijn thuis omdat ik een zware valies bij me heb. De taxichauffeur is een Aziaat, een Indiër misschien. Ik laat hem een papiertje zien met mijn adres. Hij knikt en gebaart dat ik erin mag. Bij het aankomen gebruikt hij zijn vingers om aan te geven hoeveel pond ik moet betalen. Omdat ik hem niet aansprak met mijn stem, paste hij zich automatisch aan door dit zelf ook niet te doen. De vraag of ik doof ben, of buitenlander, of eender wat, bleef open.

Accra, april 2008

Ik ben op de markt. Het regent dat het giet en het water stroomt door de straten. Ik ga schuilen onder een marktkraampje, opeengepakt met een aantal Ghanezen. Ik word aangesproken: ‘who are you’, ‘what is your name’, 'where are you from', 'what are you doing here', ‘where is your family’ etc etc. Als ik te kennen geef dat ik doof ben babbelen ze gewoon verder. Een witte dove vrouw in Accra? Dat zal wel niet waar zijn. En niet spreken, dat is toch iets raars?

Mumbai, juni 2007

Ik ben in een straat met kraampjes met Sujit. Sujit wil een rugzak kopen. Een verkoper gebaart tegen hem dat de rugzak waterdicht is, beeldt met groot gemak visueel uit dat als het regent, dat de regen niet binnen komt in de rugzak. Dat hij korting krijgt omdat hij ‘een mooi meisje’ bij zich heeft. Sujit is niet akkoord met de prijs en geeft dit te kennen met een eenvoudig hoofdgebaar. Er wordt verder afgeboden. Hij koopt de rugzak. Dit alles zonder al teveel handen-en voetenwerk en met ogenschijnlijk gemak.

Helsinki, september 2008

We zitten in een wegrestaurant te eten. Een mevrouw komt naar ons met een papiertje dat te kennen geeft dat we eten kunnen bijnemen omdat ze bijna sluiten. Het Fins meisje dat bij ons is vertelt: 'Alleen de vrouw aan de kassa wist dat wij doof zijn en heeft dat dus doorgegeven aan die vrouw van de keuken en zij komt automatisch met een geschreven briefje’.

Mumbai, juni 2007

Ik sta op het perron van het treinstation in Mulund, met een groep doven in een kringetje. Om ons heen staat nog een kring, een kring van horende mannen die naar ons staren. Eerst voel ik me juist een dierentuindier, maar de doven laten hen gewoon doen en lijken niet in het minst gefrustreerd. Ik besef dat het wellicht een manier is waarop horenden iets bijleren over hoe doven communiceren. Observeren hoe dat precies gebeurt, met de handen en het lichaam communiceren. In plaats van meteen weg te kijken en uitdrukkelijk niét te staren, zoals in Vlaanderen het geval is.

Ik zou dit lijstje nog veel langer kunnen maken met voorbeeldjes en vertelsels. Ik ben er altijd door gefascineerd hoe verscheiden horende mensen reageren op de aanwezigheid van doven en hoeveel verschillende manieren er zijn om te communiceren. Niet een tweedeling van spreken of gebarentaal maar een heel scala aan mogelijkheden. In Vlaanderen als ik in contact kom met horenden die geen Vlaamse Gebarentaal kennen, gebruik ik mijn stem. Gesproken Nederlands is nog altijd mijn moedertaal die ik goed beheers, maar in het spreken van Engels ben ik niet zo goed, niet op mijn gemak en word ik vaak niet verstaan. Engels praten vermijd ik dus meestal en ik gebruik in de plaats een balpen of mijn handen. Ik communiceer dus op 1001 verschillende manieren, per situatie gokkende welke manier van communicatie het beste zou passen. Geregeld kom ik in moeilijke, soms hilarische, soms genante, maar altijd interessante communicatie-situaties terecht.

Het is niet de bedoeling om te stereotyperen maar het valt me op dat horende mensen in Vlaanderen over het algemeen veel minder gewoon zijn dan op veel andere plaatsen om te communiceren via papier of eenvoudige gestures. Men is er meestal redelijk eenzijdig gericht op gesproken communicatie. In Engeland wordt papier makkelijk aanvaard, gestures liggen vaak wat moeilijker. In Finland gebruikt men blijkbaar vaak papier uit zichzelf, maar gestures lijken helemaal niet in hun ‘systeem’ te zitten. In Mumbai dan weer zullen doven en horenden eerder via spontane vlotte pantomime communiceren. Ook in Ghana hebben horende mensen geen moeite met het gebruiken en interpreteren van zulke pantomime maar heerst er – in tegenstelling tot in India - wel een echte praatcultuur.

Zoals ook duidelijk wordt uit een van bovenstaande voorbeeldjes, heeft spreken niet alleen voordelen. Het nadeel van spreken - als dove persoon - is vaak dat mensen meestal niet echt begrijpen dat jij hen niet begrjpt omdat zij jou wèl begrijpen, of niet begrijpen wàt je nu eigenlijk wel en niet begrijpt. Het voordeel van dingen (te laten) opschrijven is dan dat niets je ontgaat en je duidelijke info krijgt, zonder dat je je moet afvragen of je het echt wel juist begrepen hebt. Mijn Indisch lief dan weer, is er juist enorm bedreven in om basiscommunicatie te bereiken in heel India, vaak zonder ook maar één woord te zeggen en met een minimum aan schrijfsels.

Een interessant scala, is het niet?

Stroomversnelling

2008-08-20T11:11:00.004+02:00

Het verbaast mezelf soms nog hoe mijn leven de laatste maanden echt in een stroomversnelling is gekomen. Alles is erg snel aan het gaan nu. Het eerste jaar (=voorbereidingsjaar) van mijn doctoraat is nu reeds bijna voorbij. Ik heb bijvoorbeeld de ethiek-procedure volledig doorworsteld, enkele vakken afgerond en lezingen gegeven in Dublin, Bristol en Denemarken. Het is ook het moment om publicaties te beginnen schrijven in wetenschappelijke tijdschriften. Allemaal dingen waar ik een jaar geleden totaal nog geen kaas van had gegeten!

Wanneer ik in Bristol ben ga ik vier dagen per week naar het Centre for Deaf Studies: aan mijn bureau werken, overleggen met mijn promotor enzovoorts. Er zijn veel personeelswissels en elk jaar zijn er andere mensen op CDS. Ik verhuis in september naar een ander bureau daar: dan zitten we samen met alle doctoraatsstudenten in één ruimte. Intussen ben ik ook 25 geworden en wonen we met drie vrouwen in plaats van met twee in het huis op de heuvel en ben ik verhuisd naar een kleiner kamertje.

Andere omzwervingen hebben me nog voor een maand naar mijn lief in India gebracht waar ik ook weer indrukken kon opdoen over de plaatselijke (doven)scène en naar Bolivia om een Vlaamse groep dove jongeren te begeleiden op een uitwisselings(bouw)kamp.

Momenteel ben ik in Belgie en het is zalig om terug met mensen in te halen in heel Vlaanderen, en tussendoor probeer ik wat thuiswerk voor de unief te doen. Dan terug naar Engeland voor een maand met ‘uitstapjes’ naar Finland en Nederland om opnieuw lezingen te geven en in oktober gaat het echt beginnen, mijn doctoraatsonderzoek in Ghana. Mijn studiebeurs is intussen ook ‘volledig’; ik heb via enkele kleinere beursjes nu effectief genoeg geld bijeen om mijn onderzoek volledig te financiëren en af en toe ook naar een congres te kunnen.

Wat ik nu eigenlijk wil zeggen: er gebeurt zoveel en ik heb minder en minder de neiging om erover te bloggen. Maar dat ik nu in België ben en mensen me vertellen dat ze effectief mijn blog lezen, stimuleert mij wel om er toch mee door te gaan. Bloggen blijft leuk en uitdagend. Maar misschien verander ik lichtjes van koers en zullen er meer en meer serieuse (maar hopelijk niet saaie ;)) postjes komen over leuke/interessante cultuurverschillen, onderzoeksperikelen en dilemma’s etc. Kortom, de blog van een dove antropoloog :-).

De kleren maken de Afrikaan

2008-04-29T00:16:00.002+02:00

Altijd weer vind ik het moeilijk, de gepaste kleren mee te nemen naar het buitenland. Ik nam een minimum aan kleren mee, vooral bloesjes met spaghettibandjes, me herinnerend dat je in Ghana met (fatsoenlijke) spaghettibandjes kan rondlopen. Zolang je je buik en je bovenbenen maar bedekt, dat is namelijk privé-gebied bestemd voor je echtgenoot. In het noorden van Ghana dan toch. In Accra - het zuiden dus - zijn spaghettibandjes ‘niet chic’. En je moet er ‘chic’ zijn, want je bent er niet in een dorp. Tja. Ik dus mijn tshirtje (mét mouwtjes) en mijn bloesje met driekwart mouwen om de drie dagen met de hand gewassen.

Het valt me telkens weer op in wat voor kleren de meeste blanke mensen er rondlopen. Lydia, het dove meisje waarbij ik verbleef, zei dat ze maar niet begreep waarom vrijwilligers en toeristen in hun oudste kleren of vrijetijdsplunje door hun landje trekken, of een korte broek aandoen (wat er gezien wordt als ondergoed). Jah, dat je in een warm land bent op een moment dat voor jou misschien vakantie is, wil nog niet zeggen dat je er hetzelfde kan aantrekken als bij je thuis op een luie warme namiddag… Dus kleed ik mij hier bijna beter dan thuis. En ik kam zelfs mijn haar drie keer per dag. Jaja… echt waar!

Trouwens, die (vaak nog sjieke) kleren die jullie zelfs niet meer waardig vinden voor die luie namiddag thuis, of voor een vakantie in Afrika, die kleren die jullie dus in een zak stoppen en dumpen in een box voor de missieposten, die kleren worden hoogstwaarschijnlijk niet netjes verdeeld in de 'arme dorpjes'.

Nee die komen wél netjes terecht op de markt, in de handen van ijverige verkopers, die ze aan den deze hier willen opdringen. ‘Obruni Waawuu’ worden zulke kleren genoemd. Het is goedkoper dan traditionele Afrikaanse stoffen (=nog altijd het toppunt van fatsoenlijkheid) en vaak zelfs nog van goede kwaliteit ook. 'Obruni Waawu' betekent zoveel als ‘white man dead’. Er bestaat zelfs een gebaar voor.

Zo komt het dus dat veel Ghanezen in deftige merkkleding naar hun werk gaan, en ik rondloop in een sober (doch fatsoenlijk) bloesje van de H&M. ☺

Het leven zoals het is (en zal zijn)… in Ghana

2008-04-29T00:09:00.005+02:00

De eerste dagen verhuisde ik wat van hotel naar hotel… Ik zocht een goedkoper hotel en Lydia (een doof meisje uit Accra) stelde me voor dat ik bij haar bleef. Hoe dat nu ongeveer is: twee weken in Accra? Anders dan in het noorden van het land... Maar het eten is hetzelfde. Fufu, banku, tuo zafi (TZ), kenkey,... Papkes en deegballen die me al snel weer mijn oren uitkwamen. Nee, ik blijf erbij: het eten is daar niet lekker. Ja, ik ben verwend, ja het is te eten, ja je moet overleven, maar neen, ik vind het niet lekker :-). Het lekkerste is yam (lijkt op aardappelen) en doodgewone rijst. Dus is één van de luxes die ik mij ga veroorloven : ik ga niet voor mij laten koken (ja, u leest het goed: ik vind het een luxe om niet voor me te làten koken). Ik weiger 9 maanden TZ te eten als ik ook gewoon zelf kan koken. Op houtskoolvuurtje met een patat, een ajuin en een wortel en wat kruiden kan je al iets lekkers ineenflansen.

Dan nog het vervoer. Accra zit dicht. Bombay zit nog meer dicht, maar Accra is anders, Accra heeft niet zoveel inwoners, is zeer uitgestrekt. Lage eenvoudige gebouwen. Veel zandwegen. Wegen met kuilen. Maar amper ‘officieel’ openbaar vervoer. Geen trein. Geen tram. Geen metro. De wegen zitten dus dicht, en het openbaar vervoer gaat via een systeem van taxi's en minibusjes waarvan ik de structuur écht niet doorzag. Je bent gemakkelijk twee uur onderweg naar een ander stadsdeel. Hetzelfde als van Hasselt naar Gent.

Het regende een keer en in een halfuur stond er 50 cm water in de straat waar ik was. We schuilden in een marktkotje en toen de bus eraankwam moesten we door dat water waden. VIES. Vies vies vies! Ik wil niet weten wat daar allemaal in zat. Ik besloot meteen na aankomst in Engeland mijn schoenen in de was te gooien ;-). Vanuit de bus leek de halve stad blank te staan. Het water stroomde zo snel dat het precies een rivier was. Ik gebaarde vol ontzag: ‘Is dit normaal hier?’. 'Oh yeah… A great experience for you', grijnsde Lydia.

Voor mijn drie bezoeken naar het dorp Adamorobe heb ik mij de luxe veroorloofd een taxi te huren voor een dag. Anders moet je vijf keer overstappen op busjes en eer je daar bent is de dag om. Het leven in het dorp zal makkelijker zijn. Lekker te voet. Maar waar ga ik mijn 'speciaal' (= niet-deeg-achtig) eten halen en waar ga ik op internet raken. Niet in het dorp, neen. Een stadje, vijf tot tien kilometer verder. Ik werd aangeraden om een brommerke te kopen. Eerst lachte ik het weg : "blanken kunnen zich niet wassen met een emmer, blanken kunnen geen TZ eten en blanken kunnen ook al niet fietsen…? Ik, Annelies, ben net ietske flinker dan dat!” Maar toen me werd uitgelegd hoe ver het ongeveer was, gaf ik maar toe. Ik ben mijn zonnesteek van in het noorden nog niet licht vergeten. Ik trotseer het dagelijkse verkeer in Bristol op mijn stoere mountainbike, maar fietsen in Afrika, als je even hard plakt als een snoepje, evenveel energie hebt alsof je 40 uur niet geslapen hebt, om de haverklap een platte band, en bergop op een zandweg, en misschien in een regenbui (=douche) terechtkomen en worden lastig gevallen door 5 kindjes die mee willen op je fiets? Naah. Annelies op een brommerke. Zij die mij een beetje kennen, weten dat dat nog een fenomeen wordt.

Ik ga mij nog één luxe veroorloven. Misschien zal ik af en toe iemand in dienst nemen om tegen betaling mijn was te doen. Nee, ik ben niet lui! Nee nee nee! Het is gewoon zo dat ik – ook al zit ik twee uur moedig te schrobben, met mijn blok zeep in koud water, om de liters zweet uit mijn kleren te krijgen (en intussen liters nieuw zweet te produceren) ik krijg mijn kleren nog niet zo proper en geur-vrij als de Ghanezen dat kunnen op een halfuur. En hey! Ik heb het wél écht geprobeerd! Heel hard! :-)

Voor de rest zie ik het zitten. Heel erg goed. Het dorpje is erg mooi gelegen, in een vallei tussen groen beboste heuvels. En zoals uitgelegd in mijn vorige blog voel ik mij welkom door de groep doven.

Het zal niet makkelijk worden, veel moeilijker dan vrijwilligerswerk zoals 2 jaar geleden. Uiteindelijk heb je als onderzoeker veeeeel verantwoordelijkheid en sta je in een dubbele positie: je wilt "gewoon" leren van de mensen daar, maar je moet iets teruggeven voor die info. En ze willen meer dan wat je geeft, want je bent blank en dus rijk. Altijd weer vermoeiend maar altijd weer interessant. The story continues... in oktober!

Ethiek hersengymnastiek

2008-04-29T00:00:00.006+02:00

Het is dus ongeveer zo gelopen, niet helemaal zo, maar wel zo ongeveer, ja.

Ik heb daar dus vooral zitten wachten. In Accra. Wachten om naar het dorp Adamorobe te gaan. Het was niet meteen gepast om daar al een week te verblijven dus heb ik drie bezoekjes gebracht. Het eerste bezoek voelde ik mij nogal wat ongemakkelijk. Het was duidelijk een kwestie van voorbij de ‘gatekeepers’ (=’poortwachters’) geraken: als je antropologisch onderzoek wilt doen in een dorp zijn er altijd een paar mensen in dat dorp bij wie je je moet gaan verantwoorden. De meeste mensen waren aan het werk op het veld en het was niet eens duidelijk wie het verantwoordelijke dorpshoofd was (stel u voor): de chief die eigenlijk in Aburi (een stadje) woont, de onder-chief die in het dorp woont, of een regerings-official... (het was de laatste)

Francis, een dove man uit Accra die goed gekend is in het dorp, introduceerde mij, en zijn zus ging mee als tolk Ghanese gebarentaal-Twi. Enfin om een lang verhaal kort te maken, er werd geen probleem gemaakt van mijn onderzoek. Alleen vond de horende leidster van de dove groep ‘dat ik dat toch niet alleen kon als dove persoon zonder tolk?’ Ik verzekerde haar dat ik snel genoeg de plaatselijke gebarentaal zal oppikken.

De tweede keer leek die vrouw (genaamd Agnes) al heel wat milder. We kwamen aan in het gebouwtje dat op dat moment fungeerde als kerk. Een dove priester uit Accra gaf er een mis, speciaal voor de dove groep. Ongeveer twintig van de 35 dove bewoners zaten er. Zoveel doven bijeen, in zo een klein dorpje. Het doel was om uit te leggen wat ik wilde onderzoeken en waarom, aan de dove groep en hun toestemming te vragen. Ik legde dit uit in een mix van internationale gestures en Ghanese gebaren (=GSL) die ik twee jaar geleden geleerd had en intussen opgefrist had. Eenvoudig, niet te snel, niet te ingewikkeld, dat lukte nog wel. Francis vertaalde dan van mijn mix naar een mix van Ghanees en Adamorobe sign. En Agnes vertaalde dan nog eens spontaan naar Adamorobe sign. Het was eigenlijk ook een soort 'cultureel vertalen' omdat zowel Francis als Agnes veel voorbeelden toevoegden uit hun eigen leefwereld. Een dove vriendin van me uit Accra was meegekomen om te filmen, ik had haar een snelcursus gegeven en het is nogal schokkerig, schots en scheef, maar zichtbaar genoeg. Afrika… ☺

De helft van dit proces was eigenlijk niet erg duidelijk gepland. Veel gebeurde spontaan en eigenlijk moet je gewoon geduld hebben en vertrouwen dat het wel in orde komt. Maar mijn geduld werd wel een beetje op de proef gesteld voor het derde deel. Ik moest nog officiële toestemming filmen van de regerings-official; het dorpshoofd - die niet aanwezig was. De man zou een dag later terugkomen en iets laten weten. Een dag werd een week en ik laste mijn bezoekje naar Noord-Ghana dan maar af (naar Gbeogo waar ik in 2006 vrijwilligerswerk gedaan heb). Wat je dan doet in zo’n week.. tja. Veldnotities schrijven en veel reflecteren. Ghanese gebarentaal leren. Naar de dovenassociatie gaan. Naar de markt gaan en je laten afzetten. Je plakkerig voelen, internet zoeken en merken dat het niet werkt. Twee simkaartjes kopen en je afvragen waarom het bijna nooit werkt. Twee keer per dag vis eten, nageroepen worden op straat, wachten, babbelen met Lydia (mijn gastvrouw), wachten, geduld hebben, wachten, veel water drinken, met Francis een plan B afspreken. Enz enz.

Uiteindelijk, een dag voor ik vertrok, die persoon nog ontmoet. Met de tolk die van (mijn langzame) GSL naar Twi vertaalde, mijn onderzoek uitgelegd. Er ontstond nog een discussie over ‘teruggeven’. Enkele doven klaagden dat er verschillende horende blanke onderzoekers naar Adamorobe kwamen voor bijvoorbeeld genetisch onderzoek en ze zich uitgebuit voelden, "maar jij bent anders, je bent hetzelfde als wij, we kunnen plezier maken, babbelen, uitwisselen, maar horenden buiten! Ik weiger om nog mee te doen met hen, maar jij krijgt een kans". Ik was tegelijk wél en niet verbaasd. Dat je in zo’n dorp in Afrika toch direct overeen kan komen gewoon omdat je alletwee doof bent... :-)

Informed consent?

2008-03-30T23:02:00.002+02:00

Morgenvroeg vertrek ik naar Ghana voor de eerste fase van mijn onderzoek. Deze fase is de kortste – 2 weken lang - maar ook de moeilijkste… Ik ben nog nooit in Adamorobe geweest, het dorp waar ik onderzoek zal doen. In dit dorp wonen er relatief veel doven (door een gen voor doofheid dat wijdverspreid is) : iedereen kent er dus doven, en zowel de doven als de meeste horenden gebruiken een plaatselijke gebarentaal: Adamorobe Sign Language. Als antropologe ga ik er sociaal-cultureel onderzoek doen. Door middel van participeren in het dorpsleven, observeren, vragen stellen, interageren met de mensen, interviews, … hoop ik inzicht te krijgen in de sociale relaties tussen dove mensen onderling enerzijds, en tussen dove en horende mensen anderzijds. Na een tijd zullen er enkele ‘hoofdpatronen’ duidelijk worden, dewelke ik dan verder specifiek zal volgen.

Maar eerst moet je toestemming vragen, natuurlijk. En dat is dus niet eenvoudig. De mensen die deelnemen aan je onderzoek moeten wéten waarvoor ze toestemming geven: ‘informed consent’. Je moet dus uitleggen wat je onderzoek inhoudt, wat het doel is, wat het onderzoek concreet voor hen zal betekenen, wat ze ervoor terugkrijgen, enzovoorts. Ook meer specifiek: moeten persoonsnamen veranderd worden in pseudoniemen of niet? Mag je stukjes uit gefilmde interviews laten zien aan je collega’s of blijven deze alleen voor de onderzoeker zelf? Weer andere vragen zijn héél specifiek: hoelang hou je de video-data bij? (na een aantal jaren moeten die vernietigd worden..).

Duizenden vragen komen op: zoals: “hoe weet je zeker of de deelnemers aan het onderzoek de gevolgen van publicaties begrijpen (zoals naambekendheid)?”, "op welke manier moet je iets 'teruggeven' voor de informatie die je krijgt?"… In Engeland is zoiets al niet eenvoudig. In Afrika nog minder. Je kan daar niet zomaar binnen komen vallen in een dorp, wapperen met het consent-papier van het Centre for Deaf Studies en vragen of ze hun handtekening zetten. Natuurlijk niet. Ze moeten uitleg in hun eigen (gebaren)taal krijgen, en aangepast aan hun culturele kennis. Hoe doe je zoiets als je zelf de gebarentaal en het dorpsleven nog niet kent? Hoe leg je uit aan mensen voor wie academisch onderzoek waarschijnlijk geen directe waarde of betekenis heeft, waarom je geïnteresseerd bent in hun dorpsleven? En hoe leg je de toestemming vast van mensen die geen Engels spreken (de taal van het consent-papier) maar Adamorobe Sign Language of Akan (de gesproken taal uit het dorp)? En: hoe vraag je ‘consent’ aan een heel dorp of je mag deelnemen in dorpsleven en hierover mag schrijven? Ik heb dus – na overleg met verschillende mensen, en drie keer opnieuw mijn ethiek-aanvraag in te dienen – dit plan:

In Accra ontmoet ik een tussenpersoon van de Ghanese Dovenassociatie (Francis) die mij zal begeleiden naar Adamorobe. Eens in Adamorobe zal ik mij voorstellen aan de ‘chief’ en dorpsoudsten en aan hen mijn doel uitleggen, met behulp van Francis en een tolk Ghanaian Sign Language/Engels - Adamorobe Sign Language. Dan een week tot 10 dagen aan het dorpsleven wennen, kennis maken met de mensen, hun gebarentaal beginnen leren, vertellen dat ik geïnteresseerd ben om hun dagelijks leven te vergelijken met andere (Westerse) vormen van samenleven tussen horenden en doven. Vragen of zij dat zien zitten om daaraan mee te werken. Overleggen wat ze ervoor terug willen (zoals vrijwilligerswerk van mijn kant, kleine giften,…). Enzovoorts. En dan op het einde alle dove mensen samenroepen – dat zijn er 35 - alles samenvatten via een tolk die alles duidelijk kan uitleggen in Adamorobe Sign Language en voor elk apart onderdeel (zoals algemeen: Mag ik dorpstaferelen beschrijven in mijn thesis? Mag ik filmen in het dorp en dit laten zien op congressen?), `consent’ vragen: elke dove persoon's gezicht en hun ‘ja-gebaar’ filmen (of ‘neen’ natuurlijk, als mensen het niet eens zijn met een bepaald onderdeel). Ik vraag dus niet toestemming aan elk van de 1400 dorpsleden maar aan de dorps-oudsten en aan de mensen op wie ik zal focussen: de dove groep.

Klinkt misschien eenvoudig? Dat is het niet. Wie selecteer je als tolk? Hoe ben je zeker dat alles goed overkomt via de tolk als je zelf na die 10 dagen nog maar heel basaal de taal kent? En wat als ze het hele onderzoek niet zien zitten? Anderzijds moeten we het misschien niet ingewikkelder maken dan het is. Het gaat er vooral om om wederzijds respect te tonen, en openheid. En wie niet (meer) wil meewerken aan mijn onderzoek kan eruitstappen wanneer hij/zij maar wil. Ethiek is een blijvend proces, van onderhandeling. En de eerste stap zal ik dus komende week gaan zetten…

Playing God vs. de loterij

2008-03-12T23:33:00.019+01:00

Tijd om eens in de huid van reporter te kruipen en een zeer hevig debat dat in de UK woedt, naar Vlaanderen over te brengen. Het gaat over de Human Fertilisation and Embryology (HFE) Bill. Deze nieuwe wet heeft al heel wat stof doen opwaaien in de Britse Dovengemeenschap, ongeveer rond november/december 2007. Op de Vlaamse blogs Pigs Can Fly en Under a Tree kan u hier iets over lezen. Daarna was het een tijdje stil. Deze week is het debat echter heropgeleefd, deze keer in de bredere horende maatschappij, waar het zeer hevig en venijnig, ja zelfs furieus, wordt gevoerd in de algemene pers... Maar laten we bij het begin beginnen.

Wat houdt deze HFE wet in?

Clause 14/4/9 : "Persons or embryo’s that are known to have a gene, chromosome or mitochondrion abnormality involving a significant risk that a person with the abnormality will have or develop a serious physical or mental disability, a serious illness or any other serious medical condition must not be preferred to those that are not known to have such an abnormality."

De HFE wet toegepast op de Dovengemeenschap:

Stel dat een koppel vruchtbaarheidsproblemen heeft en een vruchtbaarheidsbehandeling begint (IVF), dan worden er verschillende embryo’s gevormd waarvan er slechts één zal overleven. Zulke embryo’s kunnen tegenwoordig worden gescreend op ‘afwijkingen’, en de wet stelt dat embryo’s met afwijkingen NIET mogen worden ingeplant bij het koppel, als er ook embryo’s zijn zonder deze afwijkingen. Dus toegepast op de Dovengemeenschap: stel dat er een doof koppel is met een doof gen en zij maken gebruik van IVF, en hebben bijvoorbeeld 50% horende embryo’s en 50% dove embryo’s; dan stelt de wet dat het een van de horende embryo’s is dat moet ingeplant worden. (En neen, die wet bestaat nog niet in Vlaanderen. Het is dus iets nieuws dat je embryo's kan 'testen' op vanalles en dus kan (weg)selecteren...)

Wat is er deze week gebeurd?

Twee dove ouders van een doof kindje (Tomato Lichy en Paula Garfield) werden op de BBC radio geinterviewd door twee –naar het schijnt- grote namen in Engeland (via een tolk BSL-Engels). Paula is reeds over de 40, dus het zou kunnen dat het koppel hun toevlucht zou nemen tot een IVF behandeling om een tweede kindje te krijgen. Zij stellen dat het onrechtvaardig is dat een doof embryo automatisch zou worden weggeselecteerd. In het eerste transcript, dat u hier kan lezen, worden ze geinterviewd door John Humphrys en wordt Tomato genadeloos de pan in gehakt. Het tweede, door Jeremy Vine, is iets milder.

Deze programma’s worden zeer wijd beluisterd in de UK en hebben een storm aan reacties opgewekt, waaronder allerlei nieuwsartikels op websites waarop de lezers dan kunnen reageren, maar ook forums en blogs. Het viel me op dat de reacties in drie ‘groepen’ kunnen worden verdeeld.

De standpunten:

1. Geen keuze, alleen horende embryo’s moeten een kans op leven krijgen

Deze keuze is zeer instinctief voor de meeste horende personen. Wat echter het probleem is in de Britse media - bijvoorbeeld in de Telegraph, de Daily Mail en de Times - is dat de discussie wordt gevoerd door mensen die geschokt, verblind reageren en op de man gaan spelen in plaats van op de bal. Ze noemen Tomato Lichy bijvoorbeeld “an absolutely terrible parent”, de dovengemeenschap mensen levend in een wereld van “profound alienation and separateness”, stellend dat “these two deaf parents cannot understand a world outside of their disability.”

Dit artikel bijvoorbeeld kopt dat het ‘crimineel is om een dove baby te kiezen’. Mensen zijn verafschuwd door ‘die egoïstische doven’ die een kind zouden willen maken met ‘een vreselijke handicap’. ‘Het is pervers om kinderen bewust –purposefully- gehandicapt te maken, “to inflict a disability on a child”: “immensely, terribly, wrong”. ‘Je mag ook je kind geen ledemaat afhakken als je als ouder in een rolstoel zit’. Reacties gaan dus van “This is ridiculous...No one should make such decisions for an unborn child. This is sheer madness!” tot “To take away one of the senses is immoral, how any parent can consider such a thing is criminal”. Doven die kiezen voor een doof embryo zouden aan kindermisbruik doen. “To allow people to play god over an unborn child makes me shudder”.

2. Keuze moet mogelijk zijn, zowel dove als horende embryo’s moeten een kans krijgen

Bovengaande meningen maken duidelijk dat het deels om een (heel groot misverstand) gaat: het gaat hier niet over ‘designer babies’ (je ongeboren kind programmeren zoals je het wilt: een meisje of een jongen? Bruin/blond haar? Bruine/blauwe ogen? Horend/doof?). Het draait dus helemaal niet om ‘disability engineering’ (het maken of creëren van afwijkingen).

Integendeel: het gaat over de mogelijke keuze van een doof embryo dat al bestaat, niet om het doof maken van een bestaand horend embryo. Het heeft dus ook niet echt zin om te stellen dat men ‘beslist over het leven van een ongeboren kind’. In het interview met Vine stelt Paula dan ook dat het gewoon onzin is dat het kind later zou zeggen ‘waarom heb je mij doof gemaakt?’ Moest dat embryo niet gekozen worden, zou het ongeboren blijven en zou er een heel ander kind geboren zijn. Dit standpunt kan min of meer worden samengevat als: ‘Als horende ouders een horend embryo zouden verkiezen boven een doof embryo, dan is dat zo, als dove ouders een doof embryo zouden verkiezen boven een horend, dan is dat ook goed’.

De boodschap die de overheid meegeeft door deze ‘selectie’ onmogelijk te maken is dat zij voor God gaan spelen, de natuurlijke selectie overnemen, aan ‘rassenverbetering’ gaan doen zoals in de tijden van Hitler, kortom ‘eugenics’. Aan dove mensen wordt onderhuids de boodschap meegegeven: "it would be better if you had never existed": het zou beter zijn als doven niet bestaan, niet geboren zouden worden, want horend zijn is de enige menswaardige manier van bestaan.

3. Keuze zou uberhaupt niet mogelijk moeten zijn

Het derde en laatste standpunt komt voor in discussies met een iets hogere kwaliteit, waar men meer tot de kern van de zaak probeert door te dringen, zoals hier. Dit standpunt stelt dat het zowiezo niet mogelijk zou moeten zijn om een embryo te verkiezen boven het andere. Met andere woorden: dat het niet mogelijk zou zijn om dove embryo’s uit te sluiten, NOCH om deze bewust te kiezen. Dus: “your deaf embryo’s are included in the lottery to see which of them gets to grow up? You just aren't allowed to limit that lottery to deaf embryo’s?” Deze mensen vragen zich ook af waar het ophoudt: kan je een gen voor homo-zijn uitschakelen? Kenmerken zoals ADHD of autisme? Sommigen zijn tegen het hele screenen op zich en stellen dat alleen deze embryo's met levensgevaarlijke ziektes die snel tot de dood leiden, zouden mogen worden uitgeselecteerd worden.

Tot slot stelt iemand: “I find it bizarre that no one is jumping up and down about the government giving permission for scientists to mix human/animal embryo’s, but there's all this about a couple wanting a Deaf baby”... En ook: waar stopt dit? Van het bewust-niet-selecteren van dove embryo's tot het bewust-wel-veranderen van genen voor doofheid? En van keuze naar verplichting? Er zal qua IVF en genetica nog veel meer mogelijk zijn in de toekomst. Vandaar ook de ongeruste reacties in de Britse dovengemeenschap.

Hier vindt u een overzicht van de radioprogramma's, artikels en blogs.

Kom over enkele dagen nog eens kijken, dan post ik een update, want het debat verandert elke dag van toon/inhoud.

Het leven van een doctoraatsstudent bestaat uit...

2008-02-24T22:33:00.012+01:00

Deadlines, stress en onzekerheden over geld. Dat laatste is misschien typisch voor Engeland, waar doctoraatsstudenten elke pond moeten omdraaien. Het systeem is hier anders dan in België: in België ben je als doctoraatsstudent meestal toch wel tewerkgesteld aan unief en verdien je een redelijk loon, hier ben je dan nog volledig student en moet je elke pond omdraaien en voor elk apart ding geld gaan zoeken, bv. leefkost, inschrijving aan de unief, kosten om naar congressen te gaan, kosten gelinkt aan het onderzoek enzovoorts. Veel mensen doen daardoor halftijds doctoraten en werken de rest van het geld bij elkaar. Er bestaan wel enkele redelijk volledige studiebeurzen, maar dat is dan eerder voor Britten, niet voor buitenlanders.

Dus ben ik nu eigenlijk nog altijd op zoek naar geld om mijn onderzoek in Ghana te financiëren. Ik heb een beurs voor drie jaar voor mijn inschrijving + leefkost, en van de Soroptimistes in Hasselt een beurs voor mijn eerste korte veld-trip naar Ghana, maar ik heb nog niet het geld om mijn 9 maanden veldwerk (3 periodes van 3 maanden in 2008 en 2009) in Ghana te financieren (vluchten, verzekeringen, inentingen, materiaal, plaatselijke kosten,..). Twee grote beursaanvragen ingediend bij fondsen waar ik echt goede kans maakte maar deze week te horen gekregen dat het niets wordt. Teleurgesteld? Ja, echt wel.. Maar paniek? Neen, ik ben er hard mee bezig en het zal op de een of andere manier wel lukken om het geld bijeen te krijgen, bijvoorbeeld door meerdere kleine beursjes te zoeken ipv 1 grote. Maar het is wel erg stresserend, bezig willen zijn met je doctoraat en toch nog de hele tijd moeten uitzoeken hoe je dat moet financieren, het is héél tijdrovend om passende fondsen te vinden (mijn onderzoek is ‘speciaal’ in veel opzichten) en om die aanvragen in te vullen (want elk fonds heeft eigen eisen en veel aanvragen zijn erg uitgebreid).

Ik denk dat ik hier zelfs nog niet eens verteld heb wat ik nu juist ga doen??? Ik ga dus naar Adamorobe in Ghana, een dorp waar door een grote verspreiding van een doof gen, al gedurende 200 jaar veel doven worden geboren en waar een plaatselijke gebarentaal is ontstaan en waar 'iedereen' gebaart; zowel doven als horenden. Een beetje een 'paradijs' dus in de ogen van veel dove mensen. Op de wereld zijn er nog soortgelijke plaatsen - sommigen van jullie weten misschien nog dat ik de eerste keer hierdoor gefascineerd ben geraakt tijdens mijn onderzoek in Suriname en vernam dat er 'dovendorpjes' waren in het Amazonewoud - maar ik heb dus gekozen voor Adamorobe. Zulke situaties zijn nog niet veel onderzocht op socio-cultureel vlak en mijn doel is dus – heel simpel gesteld – om de leefwereld van de dove dorpelingen en hun omgang met de horende dorpelingen te onderzoeken omdat het in groot contrast staat met de westerse dovengemeenschappen waar doven bijvoorbeeld vaak veel meer moeilijkheden tegenkomen in communicatie met horenden.

Momenteel zit ik dus in het eerste van vier jaar doctoreren: dit is een soort 'voorbereidingsjaar' voor het onderzoek. Ik heb drie vakken en heb hiervoor dus ook drie deadlines voor papers, de laatste rond eind mei. Verder heb ik mijn eerste artikel voor publicatie klaargemaakt... Moet ook lezingen beginnen geven en daar ben ik nog zo onervaren en onzeker in dat dit wel erg stresserend is. Op 7 maart is een eerste lezing, hier in Bristol, over mijn onderzoek in India vorig jaar. Nog iets waar een beginnende doctoraatsstudent zich mee bezig houdt is ethiek. Ik heb een lijvig dossier over mijn ‘ethische procedures’ voor mijn onderzoek ingeleverd: ik kan niet ‘zomaar’ naar dat dorp in Ghana gaan en zeggen: ‘hey ik ben Annelies en ik kom hier onderzoek doen en over jullie publiceren en doctoreren’. Je moet uitleg geven, toestemming vragen, enzovoorts. Binnen enkele maanden hierover meer want begin april ga ik al een keertje naar daar! ’t Is te zeggen: ik ben al in Ghana geweest in 2006 maar nog niet in Adamorobe. Ik vertel er later meer over, breng zeker verslag uit op de blog. Intussen ook mijn diploma gekregen van de master Deaf Studies (dus mijn opleiding van vorig jaar). Leuke foto’s te bezichtigen op de fotosite van Maartje (en ja, die Indiër is mijn nieuw lief :)).

Ja inderdaad, ik wil op mijn blog zo nu en dan verslag uitbrengen hoe zo een doctoraat vordert, voor sommige mensen saai en/of ver van hun bed, voor anderen iets dat ze juist wel interessant vinden om eens te lezen, maar dit is dus hoe dat mijn leven nu is... ☺

Tijd voor een rondleiding

2008-01-20T17:48:00.000+01:00

Na een zondags poetsnamiddagje (ja ik ben hier poetslady van dienst, in ruil voor een lage huur) besloot ik jullie eens te vergasten op een rondleiding.

Het begint met een zicht op de Beckington Road, die er – zoals het een echte Engelse straat betaamt – nat en verregend uitziet. Al gauw vluchten we naar binnen waar je al meteen een indruk krijgt van de ‘Englishness’ van dit huis: een dik tapijt in de gang en bloemetjesbehang. We lopen de living in, met nep-haard nummer één, een TV die nooit opstaat, een DVD-speler die niet werkt en een zetel die we er met vier vrouwen naar binnen hebben gewerkt. Hier zitten we nooit, behalve als er bezoek komt. We vervolgen onze weg naar de eetkamer, met nep-haard nummer twee. Dit is de meest Engels aandoende kamer van het huis. Richt u uw aandacht vooral op de antieke servieskast (met de roze en paarse bloemen in roze water), het al even antieke bureau en de oude familieportretten aan de muur. De moderne Ikea-tafel die u heeft gezien in de hoek is – u raadt het al - van mij. Vervolgens begeven we ons naar de keuken. Laat u onderweg uw oog zeker even vallen op de typische HarryPotter-bezemkast in de gang. We lopen de keuken in, waar u een rij kookboeken ziet en waar mijn net gedane afwas nog staat af te druppelen. Aan de keuken grenst de vaste verblijfplaats van Rachels drie cavia’s, die zich weigerden te vertonen. Ik neem u even mee naar buiten, naar het tuintje met het tuinhuisje met het hoefijzer, het stenen standbeeldachtige ding in het midden, en vervolgens vestig ik uw aandacht op de figuurtjes en de theepot tussen de planten (waarschijnlijk nog van de vorige bewoner). Snel vluchten we terug binnen, want het regent nog steeds. We lopen nu naar boven via de pluchen trap, vanwaar we een prachtig uitzicht op de WC hebben. De badkamer blinkt door mijn noeste arbeid, en het bad lijkt veel groter dan het is. Leunt u even naar buiten uit het badkamerraam om de tuin van de buren te bespieden. Volgt u mij nu verder. De gesloten deur die u ziet is Rachels kamer, waar we niet naar binnen gaan uit respect voor haar privacy. Het kleine kamertje dat u nu ziet is het logeerkamertje (hint nummer één) waar ik mijn was te drogen hang. Vervolgens lopen we mijn kamer in, met het voor de gelegenheid netjes opgemaakte bed, waar mijn poetsdoekje hangt te drogen op de verwarming. Het magnifieke uitzicht is magnifiek verpest door het slechte weer, dus daar post ik wat fotootjes van, genomen op een heldere dag. Als laatste ziet u mijn bureau met wat papieren en boeken als getuige van mijn studenten-ijver, een fris mandarijntje, mijn boekenkast en de wereldkaart waar ik vaak voor sta weg te dromen.
Nee, mij krijgt u niet te zien, tenzij stukjes van mijn vinger en een perongelukke glimp in de badkamerspiegel. Dan moet u zelf maar komen ;) (hint nummer twee)

Klikken maar!

Boven op de Redcatch Road: je ziet het Victoria Park en en een stuk van de stad. Ik woon in een zijstraat aan de linkerkant.

Uitzicht vanuit mijn slaapkamerraam. als je goed kijkt zie je de Clifton Suspension Bridge!
Nog meer uitzicht. Als het donker is zie je een zee van lichtjes!
Op een heuvel op 5 minuutjes wandelen...
Op diezelfde heuvel.

Bevallen is een beetje sterven

2007-12-01T18:59:00.000+01:00

Dat is toch hoe ik het me voorstel, je bouwt zoveel maanden iets (of iemand) op en als het er dan uit is ben je zo blij dat het eindelijk zo ver is maar tegelijk is er ook ineens iets ‘weg’. Zo voelde ik me dus toen ik mijn master-thesis (dus van mijn jaartje Deaf Studies vorig jaar) afgaf. Ik heb dat ding echt zo immens graag geschreven en nu is het voorbij, weg, de wereld in met als klinkende titel: “‘Reserved for Handicapped’? Deafhood on the Lifeline of Mumbai” (wiens nieuwsgierigheid wordt gewekt stuur ik graag de PDF). Het gaat over de overvolle treinen in Mumbai (Bombay dus, in India) waar doven hun eigen stempel op plakken... Treinen en treinstations zijn er belangrijke ontmoetingsplaatsen voor dove mensen, maar nog maar sinds enkele jaren. Het hoe en waarom is te lezen in mijn thesis, vol met foto’s, citaten uit interviews, etcetera.

Het was stressen want mijn deadline was eerst verlaat tot eind december en dan opnieuw vervroegd tot eind november (universitaire wispelturige kuren) dus moest ik die ineens heel snel af krijgen terwijl ik enkele buitenlandse tripjes had gepland. Met wat avond- en nachtwerk, stress en gevloek, veel koppen thee (hoe Engels), en last-minute steun van Brigitta voor het verbeteren van mijn Engels (DANKU BRIGITTA) en mijn allerliefste zus die in een mum van tijd prachtige schetsjes kan tevoorschijn toveren (DANKU MIETE).

Het resultaat mag er wel zijn, denk ik. Nu vooral benieuwd naar reacties. Intussen, nog voor die thesis af was, heb ik ook mijn eerste lezing gegeven, in International Sign dan nog. Ik was op bezoek bij Frontrunners in Denemarken en ze vroegen me om erover te vertellen en ik dacht... ja waarom niet... een goede oefening.. want ik moet dat toch eens leren hé, presentaties geven. En (stukjes van) die lezing staat zowaar zelfs online. Allé ik moet zeggen ik heb het niet alleen gedaan maar met Sujit, één van de informanten voor mijn onderzoek, die nu deelneemt aan Frontrunners. Ik ‘deed’ de theorie, hij vertelde zijn ervaringen.

Maar goed, dat dit achter de rug is... betekent dus eigenlijk dat mijn leven verandert. Ja, alweer. Ik begin nu écht met mijn Phd (mijn volgende onderzoek dus). Dat wil zeggen, officieel ben ik daar al mee bezig sinds begin oktober, maar ik modderde nog wat aan omdat de Mumbai treinen mijn aandacht eisten. In een volgende post zal ik eens een dag in het leven van een doctoraatsstudent beschrijven, want voor veel mensen (ook voor mezelf) is dat toch een mysterie waarmee zulke mensen hun tijd de hele tijd vullen :). Ik ga me deze maand vooral bezighouden met achterstallige literatuur in te halen, in de kerstvakantie kom ik naar België en in januari zal het terug drukker worden...

Helemaal Bristol

2007-10-14T15:54:00.000+02:00

Ik word meer geïntroduceerd in de Engelse cultuur dan vorig jaar toen ik samenwoonde met Rob en (de laatste maanden) alleen woonde. Het zit in kleine dingetjes. De grote hoeveelheid thee-tassen in huis. Het afwassen niet in de gootsteen maar in een apart bakje. De tuin met veel bloemen en frutselkes. Het huis zelf is oer- maar dan ook oer-Engels. Overal dikke tapijten, bloemig behang etcetera. Het tapijt in de eetkamer (ja, tapijt in de éétkamer) is afgrijselijk lelijk en wordt gelukkig vervangen. Gisteren heeft de vrouw bij wie ik woon, Rachel, meubels gekocht op een (Engelser kan het niet?) veiling en daarin vandaag ‘genummerde’ borden gevonden die evenveel waard waren als de kast zelf: 300 dollar per bord.... Lelijke borden met vliegtuigen erop geschilderd. Ze woont hier zelf ook nog maar een week dus richten we samen het huis verder in. Het was een heel karwei om de zetel binnen te krijgen, met vier vrouwen, de deur eruitgeschroefd en (perongeluk) een deel verf van het deurgat vernield.

Rachel is horend maar kent vloeiend BSL en ik leer zelfs nog gebaren bij want in huiselijke context zijn er natuurlijk andere gebaren nodig dan op de unief of op café. Er komt geregeld bezoek, meestal ook horenden maar vaak zijn dat mensen die ook BSL kunnen. Van zo gauw ik in de buurt kom of zij in mijn buurt, schakelt iedereen over op BSL. Echt een gebarenomgeving dus, in het verlengde van het CDS☺. En Rachel vindt het leuk dat ze ‘s morgens zoveel lawaai kan maken als ze wil, ik hoor er toch niets van ☺.

Intussen zijn mijn benen helemaal blauw van het verhuizen en van het klungelen met mijn nieuwe fiets en kreeg Daniela (die op bezoek was) spontaan een kokhalsreflex toen ik het haar liet zien tijdens het eten. Maar ik zit hier goed. En fijn om wat meer ruimte te hebben dan vorig jaar. Ik zit nu aan mijn bureau met uitzicht op de Clifton Suspension brug aan de horizon. Dus het voelt helemaal Bristol.

Amai m’n gat...

2007-10-11T17:46:00.001+02:00

Ik moest het onder ogen komen.. ik zou het toch eens moeten doen. Gezien ik nu een eindje buiten de stad woon. Jaaa.... een fiets kopen. De universiteit is ongeveer 4 kilometer van hier, dus 45 minuten wandelen als je heel hard doorstapt. Een buskaart heb ik nog niet en bussen = stress + overstappen + nog langer onderweg.

Dus ik daarstraks dapper op weg naar een tweedehandsfietsenverkoper, 5 km verderop... hoewel ik na vijf minuten stappen innerlijk al jammerde van: ik heb geen zinnn om dat hele eind te wandelen en dan misschien op niks uit te komen omdat iederéén nu een fiets wil, want het academiejaar is net begonnen. Toen kwam ik langs een fietsenwinkel en dacht ik.. ja... waarom niet. Wie weet hebben ze wel iets goedkoops. En ik blijf hier voor wel vier jaar en het is hier zo heuvelachtig en dan wil ik niet met een oud wrak rijden en en en....

Ik ging binnen en ik was gelijk verliefd op een blauwe schone. Tien minuten later reed ik buiten met een splinternieuwe mountainbike, voor slechts 80 pond.

Ja, Annelies op een mountainbike. De wonderen zijn de wereld nog niet uit. Nu nog leren hoe ik ietwat elegant van het ding afstap en hoe ik me door het verkeer manoeuvreer. Want Bristol is zowat de meest fiets-onvriendelijke stad die ik ooit gezien heb (in Europa dan). Zeer heuvelachtig – vandaar dus een mountainbike - amper fietspaden en hier en daar ineens 5 meter fiets-strook die uit het niets verschijnt. En dan dat links rijden.

Om maar te zeggen, ik ben dus terug in Bristol maar mijn leven zal er helemaal anders uit zien als afgelopen jaar. Ik ben nu dus doctoraatsstudent (al is mijn master-thesis nog niet helemaal af), heb een eigen bureau bij Deaf Studies, en ben verhuisd naar buiten het stadscentrum, waar ik inwoon bij iemand van het CDS. Ik woon in Knowle nu en heb een superleuke kamer met uitzicht over de stad, van de universiteit tot de brug. Vooral ’s avonds prachtig. Kan niet beter. Dus toen ik buiten adem die fiets de heuvel op duwde dacht ik van: ‘Het uitzicht, Annelies, het uitzicht! Daar doe je het voor!’

Ik blijf hier dus voor drie of vier jaar, tot mijn doctoraat af is. In Belgie zetten veel mensen grote ogen op als ik dat zeg. ‘Is dat niet saaaai? ‘Krijgt gij dan nooit genoeg van dat studeren?’ ‘Ik zou dat nooit willen, vier jaar weg van België’. Hehe dit is precies wat ik wil. Echt studeren is het niet meer, maar onderzoek doen. Heb dit jaar eerst nog enkele voorbereidende vakken en daarna geen lessen meer. En saai zal het zeker niet worden, ik ga onderzoek doen in Ghana en zal ook nog geregeld naar België komen. En misschien nog eens naar India om er wat vrijwilligerswerk te doen voor Ishara: een cursus ‘high level English’ voor doven in Bombay die op de hogeschool of unief (willen) studeren. Als ik geld heb. Dus eerst nog een jobke zoeken om wat centjes te verdienen. Maandag ga ik solliciteren.

Maar ik ben nu volop bezig om mijn kamer in te richten en zal binnenkort eens een filmpje + foto's posten.

Ik weet het...

2007-07-30T17:47:00.000+02:00

...het is schandalig lang geleden. Het is intussen alweer bijna augustus. Momenteel vooral bezig aan mijn thesis. Dat is toch wat ik probeer; ik ben nog vooral aan het lezen voor achtergrondtheorieen om aan mijn onderzoek (van in India) te linken. Daarna kan ik pas beginnen te schrijven. Nog zes weken te gaan voor de deadline; het klinkt haast onmogelijk; een thesis schrijven in zes weken. En nog onmogelijker dat ik de enige ben van de groep die alleen nog die thesis moet schrijven aangezien de meesten nog kwakkelen met papers en nog geen thesisonderwerp hebben...

Dus... wat is er nog zoal gebeurd in juli... Een bewogen tijd omdat het –zoals de meeste van jullie wel weten- intussen gedaan is met Rob. Niet makkelijk na vijf jaar om apart verder te gaan; dat kan ik wel zeggen... Hij is terug naar België dus ik zit momenteel rustig alleen op het appartementje.

Verder een week naar het WFD-congres in Madrid geweest: de conferentie van de Wereldfederatie voor Doven waar zo’n 100 verschillende landen aanwezig waren. Was heel speciaal omdat zowat alle doven die ik de afgelopen twee jaar heb leren kennen; daar op één plek bijeen waren. Ik heb zelfs de mensen van Suriname er teruggezien alsook de meeste mensen van het Europees kamp in Dublin vorig jaar; en van de internationale bijeenkomsten in India (november) en Holland enzovoorts... Heel raar om al die mensen die je op uiteenlopende plekken hebt ontmoet; daar allemaal bij elkaar in de buurt te zien! Ook een leuke oefening om voortdurend te switchen tussen Britse; Vlaamse en Indische gebarentaal en International Sign. Soms resulteerde het wel in een vreselijke mengelmoes; vooral wanneer in contact met Hollanders :-). In de conferentie was 2000 man; erbuiten nog een extra 4000 waardoor je overal in Madrid en in de metro doven en gebaren kon zien. Waarom die andere 4000 niet 'binnen' waren: een deel kwam vooral voor de sociale scene; anderen wilden wel naar het congres zelf maar konden/wilden het belachelijk hoge inkomstbedrag niet betalen. De inkom kostte namelijk 400 euro en dit schrikte veel mensen af. Mij schrikte het niet af en ik hield het geld dus opzij maar achteraf gezien vind ik toch dat het programma wel beter had gekund. De meeste lezingen waren erg oppervlakkig; ook al waren er natuurlijk ook enkele goede tussen. Wie meer wil weten over de inhoud ervan : een tip is de WFD-blog waarop Vlamingen en Nederlanders verslagen zetten en waar tegen 20 augustus veel zou moeten opstaan.

Na Madrid terug geland in een zeer nat Bristol dat wonderbaarlijk genoeg toch gespaard is gebleven van de hevige overstromingen in deze streek van Engeland. Het zonnetje schijnt momenteel terug en volgende week trek ik naar Belgie voor twee weken. Ja; ik wil iedereen terug zien; maar dat zal toch vooral in de avonden moeten zijn omdat die thesis echt af MOET in september.

Ja MOET; want voor oktober heb ik alweer nieuwe plannen. Toen ik in India was kreeg ik te horen dat ik een onderzoeksbeurs heb gewonnen! Met deze beurs kan ik dus beginnen doctoreren: verder onderzoek doen. ‘Jamaar; gij blijft maar studeren gij’; kreeg ik al vaak te horen :-) Nou; dat is natuurlijk zo maar mijn passie is dus niet om in de boekskes te zitten maar om veldwerk te doen en dat dan te linken aan wat er al verschenen is. Zoals ik in India en Suriname gedaan heb; dus. Deze keer zal het in Ghana gebeuren; niet in het dorp waar ik al geweest ben maar elders. Maar daarover vertel ik later meer want anders wordt deze blog veel te lang :-)

Keerzijde van de medaille is dat het geld dat ik krijg làng niet genoeg is en dat er gewoonweg op elk vlak dat je je kan inbeelden; problemen opduiken. Geen tolken; niet weten welke vakken ik moet volgen of zelfs nie hoeveel; niet weten waar ik zal wonen... Inderdaad; ik weet niet eens in welk lànd ik zal wonen; omdat het geld wel genoeg is om in Belgie te overleven maar niet in Bristol. De leefkost is hier maar liefst 15000 euro per jaar (de inschrijving op de unief niet meegerekend en dat is ook nog 5000 euro). Hoewel in Belgie wonen is natuurlijk verre van ideaal omdat ik doctoreer in Deaf Studies; met een promotor hier en hier lessen moet volgen. Ik ben al een tijd intensief op zoek naar bijkomende fondsen maar het lijkt soms wel alsof ze hier buitenlandse studenten willen boycotten. Daarnaast is mijn onderzoeksgebied antropologie/Deaf Studies heel ondergefundeerd. En in Belgie is het van: ga je naar het buitenland dan krijg je geen geld meer J. Eerlijk; het is om zot van te worden bij momenten maar ik vertrouw erin dat het wel in orde komt; al zal ik misschien elke euro moeten omdraaien. Niemand kan mij verwijten dat ik de makkelijkste weg kies ;)

Afgelopen weekend in Londen nog naar een schitterend toneelstuk geweest van Deafinitely Theatre: Playing God. Een doof en een horend koppel met elk een doof kindje beleven dilemmas over de rol van gebarentaal en CI in het leven van hun kind. Klinkt misschien een cliché onderwerp; maar was echt een mooi; puur en eenvoudig verhaal met jammer genoeg geen happy end. Ze gaan een DVD verspreiden; ik zal hem kopen en wie hem wil zien kan het me altijd vragen.

Ik heb hier eigenlijk nog geen fatsoenlijk verslag van India op gezet maar fotokes staan nu op mijn fotosite. Ze zijn wel hopeloos door elkaar gegooid dus de tijdslijn klopt -NIET-. Verslag van mijn thesisonderzoek zal verschijnen tijdens mijn schrijfproces; binnekort! :-)

Goodbye Bombay. Salaam England.

2007-07-02T16:50:00.000+02:00

Intussen ben ik terug in Engeland aangewaaid. Door zeer hevige moesson juist op de dag van het vertrek uit Bombay had ons vliegtuig zes uur vertraging; en in Londen zat ik dan ook nog eens vast wegens aankomst midden in de nacht en dat terreuralarm. Overnachten in een duur hotel en voor de eerste keer in Engeland (ja; nu pas - shame on me) van een Engels ontbijt genoten. Maar eigenlijk wou ik het liefste van al zo rap mogelijk thuis zijn. Gisteren rond de middag dan toch eindelijk in Bristol aangekomen.

De laatste vijf weken zijn zeer intensief geweest; Bombay is echt een ongelooflijke stad waar je de grootste tegenstellingen tegen kan komen op 10 vierkante meter. Het is niet zo dat zeer rijk en zeer arm in aparte buurten te vinden zijn ofzo (misschien wel buiten de grenzen van Bombay zelf; maar niet erbinnen). Een ‘gewone’ wijk met diepe plassen van de regen; hopen afval; hier en daar sloppen; massa's straathonden die geen mens kwaad doen; gehandicapten die over de straat kruipen - waar je dan een appartementsgebouw binnen loopt om op bezoek te gaan in een luxe-appartement bij een steenrijke advocaat. Of een blinkende shoppingmall die zo in Europa kon zijn; ware het niet dat er zowel Indische als westerse dingen worden verkocht (aan westerse prijzen..); en voor deze mall dan gewone straatverkopers met vers fruit. Het lijkt erg hard; maar eigenlijk was het precies of deze stad heel ‘eerlijk’ is; want je kwam er echt alles tegen. Ratten op straat; hopen afval; blote vuile kindertjes; bedelaars met de ergste en vieste wonden; vrouwen met prachtige kleren; blinkende auto’s.... Wat je er wel niet of amper ziet zijn blanken. In the middle of nowhere van de savanne in Ghana zie je meer blanken dan in Bombay. Gelukkig werd ik er beter met rust gelaten dan in Afrika; want wat ze in Bombay doen is even staren en je dan je gang laten gaan. Ze roepen je eens na en ofwel merk je het niet omdat je doof bent ofwel negeer je ze met een glimlach en een hoofdrolletje. Je kan je er dus heerlijk vredig voelen in het midden van deze bruisende stad. Eigenlijk TE bruisend; je kan vaak nergens heen zonder je door enorme mensenmassa’s heen te moeten ploegen. Deze stad telt immers 17 miljoen inwoners op een totale oppervlakte kleiner dan die van Londen. Hoe deze massa’s zich dan verplaatsen is via de treinen met open deuren waar de mensen zich tijdens het spitsuur letterlijk in rammen en proppen. Één keer zaten we daar toevallig middenin; tussen een troep hijgende mannen die mijn hoofd pletten. Ik kon letterlijk geen vinger bewegen en dacht dat het flesje fanta in mijn zak zou ontploffen door de druk van alle kanten. Eigenlijk zeer gevaarlijk. Om eruit te raken zijn we uit de rijdende trein moeten springen aan een station voordat de trein (half) tot stilstand kwam en een nieuwe groep een aanval deed op de coupés. Maar wat deze stad ook te bieden heeft... kleurige marktjes en straatverkopers. Mooie postkoloniale britse gebouwen. Verschillende plaatsen waar je heerlijk kan relaxen aan de zee. Ook al voel je je altijd vies; plakkerig en bezweet. Zeker geen mooie stad; behalve sommige plaatsen; zeker geen echt ontspannende stad; maar wel onvergetelijk. Als mensen me vragen wat de grootste ervaring was; Ghana Suriname of India dan weet ik wel wat te antwoorden. Ik heb in deze maand zeer veel ervaringen opgedaan; heeeel veel geleerd en een heel geslaagd thesisonderzoek uitgevoerd; én geleefd bij een dove familie; wat eigenlijk een enorme ervaring was. De dagen waren altijd enorm vol. Als je ergens heen moet; ben je al meteen makkelijk 1 tot 2 uur onderweg want de stad zelf is immers 30 bij 20 km groot. In volgende postjes vertel ik meer over mijn onderzoek....Want natuurlijk heb ik mij niet alleen of zomaar door deze stad verplaatst. Mijn onderzoek gaat over het ruimtegebruik de verplaatsingen en de communicatie van die dove familie in Bombay. En daar is veel interessants uitgekomen. Nu eerst bekomen...

Maar liefst 20 uur…

2007-05-12T18:19:00.000+02:00

...heb ik de afgelopen dagen in de bus gezeten. Nee, ik ben niet naar Italië geweest ofzo :-) Afgelopen weekend was er een soort kamp nabij Leeds (centraal-Engeland). Het heeft me acht à negen uur gekost om daar te raken, met een tussenstop en overnachting in Preston. De formule van dat ‘kamp’ was wel leuk. Het was meer een soort camping die ineens verrijst en enkele dagen later weer verdwijnt. Het werd georganiseerd door SignCircle, voor de eerste keer. Ik moet op mijn centen letten dus ging ik als vrijwilliger in de kookploeg. Er werden activiteiten georganiseerd zoals boogschieten, touwklimmen, knutselactiviteiten, toneel, zingen in gebaren enzovoorts. Het was leuk zowel voor kinderen, jongeren als volwassenen. Horende en dove ouders kwam er met hun doof/horend kroost naartoe en er waren dove en horende vrijwilligers die de activiteiten leidden. Jammer dat een deel van deze horende vrijwilligers, jonge tolkstudenten uit Preston, vaak te lui waren om BSL te gebruiken terwijl het net de bedoeling was van het kamp om een BSL-kampomgeving te creeëren. Het was ook wel ineens erg koud geworden maar er hing een vakantiesfeertje. Iedereen zette een tentje op en je kon ofwel zelf koken op een campingvuurtje of de maaltijden gaan eten die de kookploeg (waaronder ik dus ;-)) bereidde.

De avonden waren ook goed gevuld. Er liep een jongen rond waarvan ik dacht van: tiens waar ken ik die zijn gezicht van... Bleek het de gast van SignMark te zijn, een Fins rapgroepje met een dove en horende rapper, en ze hebben een optredentje gegeven. In het echt was dit groepje nog veel leuker (en verstaanbaarder) dan op de DVD! Voor hun optreden was er een soort competitie in rappen met BSL, heel grappig en een horende jongen met dove ouders won! De tweede avondJohn Smith, de dove komiek (alweer) zien optreden. Hij heeft al heel Groot-Brittannië afgeschuimd het afgelopen half jaar dus de meesten hadden hem al meerdere keren gezien. Hij was precies zelf ook niet zo enthousiast als in het begin en werkte zich snel door zijn show heen. Voor de rest waren er 's avonds verschillende kampvuren en werd er gebabbeld tot diep in de nacht. In elk geval het was de ideale manier om ouders, kinderen, jongeren, tolkstudenten, dove en horende volwassenen samen te brengen, op een ontspannen manier. Iets voor in Vlaanderen misschien??? Enkele sfeerbeelden op flickr.

Maandag was ik terug en woensdag moest ik om vier uur opstaan en weer de bus op. Naar Londen. Tegen alle verwachtingen in kreeg ik meteen mijn visum voor India en moet ik niet meer terug! India komt nu wel heel dichtbij en nu ben ik dus bezig met mijn laatste paper, mijn voorbereiding voor India, en –opnieuw- een zoektocht naar studiebeurzen (voor volgend jaar dus). Op 22 mei vertrek ik dus mijn volgende post zal waarschijnlijk van daaruit zijn!

Holland, Vlaanderen en stress

2007-04-28T17:38:00.000+02:00

Begin april dus naar Holland geweest, naar de ‘Workshop on "Cross-linguistic Research and International Cooperation in Sign Language Linguistics"’. Er staat wel 'Sign Language Linguistics' (gebarentaalkunde) in de naam terwijl ik mij vooral richt op cultuur en Dovengemeenschappen maar ik ging erheen voor twee redenen: er zouden dove onderzoekers komen van over heel de wereld, ook de niet-westerse landen; en sommige lezingen waren wat meer socio-cultureel georienteerd. En het was gratis ;-). Het was fantastisch: de voertaal voor gesprekken en de lezingen was International Sign. Geen tolken nodig dus! Alles rechtstreeks. De groep was ook niet te groot zodat er veel uitwisseling was. Een speciale ervaring. Er waren doven uit Korea, Costa Rica, Brazilie, Oeganda, India, Polen,.... dus echt van over heel de wereld en ook een behoorlijk aantal Nederlanders en Britten. Ik heb enkele mensen kunnen ontmoeten die onderzoek doen in ongeveer dezelfde richting als ik uit wil gaan. In totaal waren we met een veertigtal mensen waarvan het merendeel doof. In de onderlinge communicaties was het voortdurend switchen tussen International Sign, BSL en zelfs VGT (jaja, er was een Belg, Thierry, die mij de hele tijd probeerde te overtuigen dat Vlaamse en Waalse gebarentaal eigenlijk hetzelfde zijn ;-)). Ik weet niet of het aan mij ligt maar wat me dus echt maar zeer moeilijk lukt is BSL of International Sign doen met Nederlands mondbeeld (dat voelt ook zo raar aan om te doen), maar voor de rest vond ik het een heel leuke oefening in switchen tussen gebarentalen. Elke avond op café gegaan, Belgisch (!) bier gedronken en veel toffe mensen leren kennen.

Na de workshop twee Indiers op sleeptouw genomen in Vlaanderen, Sunil en Sujit, de twee Indische broers die in Bombay lesgeven en die ik in november al ontmoet had en waar ik ook bij blijf logeren in juni als ik mijn thesisonderzoek doe in Bombay. Als tegengift heb ik ze mijn vaderland eens laten zien. Het was bij momenten hilarisch en toch leuk te beseffen wat allemaal nieuw was voor hen. Bijvoorbeeld hoe je een boterham belegt of winkelt in een supermarkt (karretje nemen, dingen op lopende band leggen...:)).... of uitleggen dat je geen pralines eet in een kerk en dat je op een knopje moet duwen als je wilt oversteken. Nu was ik eens in de rol van de gids in ‘het vreemde land’, net zoals al die mensen in Suriname, Ghana en India mij toen de weg hebben gewezen in hun cultuur. Maar goed, we hebben heel Vlaanderen doorkruist: Hasselt, Herentals, Antwerpen, Brussel en Brugge; en dat op drie dagen! Klinkt propvol maar het was eigenlijk zeer relaxt; vooral rondwandelen en foto’s trekken. Net zoals ik in Ghana foto’s trok van dingen waarvan Ghanezen maar niet konden begrijpen dat ik daar een foto van wou, deden Sunil en Sujit dat in Vlaanderen. Een flitspaal; het fietspad aan het Albertkanaal, een serveerster, een verkeersbord, een mariabeeld in een kerk... je kon het zo gek nog niet bedenken of er moest een foto van gemaakt worden.

Soit, die drie dagen Vlaanderen als toerist in eigen land waren veel te kort en ik had graag met heel wat meer mensen wllen afspreken maar ik had een belangrijke deadline op 27 april... Vorige week in Bristol trouwens voor de eerste keer in zes maanden een Vlaming tegengekomen op een feestje bij vrienden. Het was heel raar om te beseffen dat je dan je hele houding verandert. Toenbesefte ik weer hoezeer je je toch aanpast aan een andere cultuur: Britten hebben om te beginnen al een andere houding (minder los dan bij ons) en dan zijn er natuurlijk dingen zoals gespreksonderwerpen, gedragscode, .... een soort alertheid die je helemaal kan laten vallen bij een Vlaming. Grappig te beseffen dat ie kon verstaan wat ik tegen Rob zei! Hier moeten Rob en ik vooral veel tolken voor elkaar, ik voor hem als een dove persoon BSL doet, en hij voor mij als er Engels wordt gepraat. Ik dacht dat ik na een jaar Bristol beter Engels zou kunnen praten maar daar is dus niets van. Ik voel mij niet op mijn gemak bij het praten van Engels, met veel oefenen zou dat waarschijnlijk beter gaan, maar ik steek mijn kostbare tijd en energie liever in het leren van BSL en beter leren schrijven in het Engels. Ik trek hier trouwens prima mijn plan met pen en papier, enkele woordjes Engels en wat lichaamstaal.

Thuisgekomen wat in een gat gevallen; een ellenlange to-do list, hopen deadlines; vier papers in te leveren op het einde van de week; thesis voor te bereiden,... Wat ook minder was: bij het terugkomen van luchthaven Bristol naar Bristol centrum, is mijn valies gepikt uit de laadruimte van de bus... Die zat propvol dus ik was het grootste deel kwijt van mijn kleren, ondergoed, handdoeken, toiletgerief en ook enkele boeken, slaapzak, kabels voor laptop en gsm en fototoestel, .... Een emotionele en financiele kater, en ik heb dus een hele nieuwe garderobe bijeengewinkeld maandag). Daarbij begint mijn (eigenlijk nog nieuwe) laptop het ook meer en meer te laten afweten. Danku Dell, de volgende keer ga ik mij toch aan een Apple wagen. Mijn deadline van gisteren heb ik ‘half’ gehaald, wegens veel te late feedback op twee papers zijn die uitgesteld. Andere twee zijn binnen. Intussen krijgen mijn plannen voor volgend jaar iéts meer vorm. Het wordt ofwel India (vrijwilligerswerk voor DEF/Ishara => hiervoor heb ik een beurs nodig om mijn kosten te betalen), ofwel België (werk zoeken..) ofwel Bristol (als ik erin slaag om een doctoraatsbeurs te krijgen). Mijn ventje gaat volgende maand al terug naar Vlaanderenland wegens Engeland toch een beetje (heel) beu en het missen van familie en vrienden. Natuurlijk mis ik iedereen ook, maar ik heb hier een doel en een kennissenkring, Rob niet echt. Dus wanneer ik naar India vertrek voor mijn thesisonderzoek vertrekt hij naar Vlaanderen om een job te zoeken in de sociale sector.

Momenteel dus bezig met zo'n dingen uit te zoeken, mijn thesis, mijn papers en komt mijn Indiareis veel te snel dichtbij. Ik heb veel goesting, daar niet van, maar mijn lijst van wat ik nog allemaal moet voorbereiden en in orde maken tegen dan, is een kilometer lang (allez, een mijl, we zijn hier nog steeds in Engeland)...

Oja, nieuwe foto’s op Flickr! De foto’s van de Vlaanderentrip staan eerst, daarna die van Nijmegen, en daarna enkele foto’s van gisteren, van Daniela’s verjaardagsfeestje.

Spring in Bristol

2007-04-05T23:15:00.000+02:00

Misschien kunnen deze foto's jullie ervan overtuigen hoe mooi Bristol (allé, Clifton, onze buurt) is in de lente? Ik geniet er alvast met volle teugen van. Hier veel stress: deadlines voor papers; nadenken wat ik wil volgend jaar,... maar een wandelingetje naar de brug helpt me er meestal wel bovenop. Het is op slechts 15 minuten wandelen van hier en je hebt een adembenemend uitzicht! Ik kijk al uit naar lange zomeravonden op het grasveld bij de brug, met uitzicht op zowel Bristol als de vallei met de rivier, en beboste heuvels, met een fles wijn en iets lekkers om te eten. Maar tussenin ga ik deze stad ook enkele keren verlaten. Zondag vlieg ik naar Amsterdam, want in Nederland is er een internationale workshop voor dove onderzoekers. Daarna nog drie dagen naar Vlaanderen, drie dagen waarin ik graag met al mijn vrienden wil afspreken, maar ik moet de toerist gaan spelen met enkele Indiërs. Omdat ik in mei en juni 5 weken bij hun mag logeren voor mijn thesisonderzoekje in Bombay, kon ik moeilijk nee zeggen toen ze vroegen om na de workshop Vlaanderen te bezichtigen. Daarna vlieg ik terug naar Bristol en de deadline voor mijn papers komt dan wel akelig dichtbij. Kortom zeer druk hier maar ik vergeet niet om te genieten van deze stad!

Laatste lessen...

2007-03-19T21:36:00.000+01:00

Geloof het of niet, maar het loopt hier al op z'n einde. De lessen, tenminste. Donderdag hebben we de laatste les (met extra Vlaamse woman power in de vorm van Maartje :-)). Vanaf eind maart tot eind april is het dan paper-time. Ik moet nog vier papers afleveren waar ik nu langzaamaan aan begonnen ben.

De punten van vorig semester sijpelen ook binnen, ja NU pas. Ik heb 64, 66 en 55. Die 55 is dus een buis want je moet 60 hebben. Ja, je MOET minimum 60 hebben op àlles, een "buispuntenregeling" bestaat hier niet. Er zit dus niet anders op dan die opnieuw te schrijven. Ik dacht eerst: ow die punten liggen wel heel wat lager dan in Vlaanderen. Maar eigenlijk is het systeem hier gewoon heel anders. Enkelen van onze tienkoppige groep zijn zelfs op alles gebuisd en hebben dus nog heel wat werk, anderen overwegen om ermee te stoppen. Allemaal worden we onnozel van de druk die op ons staat door de kort opeenvolgende deadlines. Volgende week moet ons thesisvoorstel binnen en de meesten hebben zelfs nog geen onderwerp. Vanaf eind april tot eind september is het thesis-time. Mijn vlucht naar Bombay is geboekt en op 22 mei vlieg ik naar daar!

Herkenbaar! :-)

2007-03-15T10:42:00.000+01:00

My Sign

The silent hand moves slowly with grace
then bursts with excitement and quickens the pace
Images drawn with precision in air
with energetic passion, beauty and flair
Saying so much more than the spoken word
A language of generations, never to be heard
The magnet just drew me, it all seemed to fit
Sparking powerful emotions – the flame had been lit
Just like the return to a well loved home
no longer on the outside feeling alone
No more incomprehension, struggling to see
What people are saying – I’ve now found the key
I’ve unlocked the door and found what I’d lost
I’m staying right here whatever the cost!
A new freedom of speech to express what I feel
With meaning and depth, in a language that’s real
This is what matters, now I feel I can shine
As I show to the world my language, my sign…

Geschreven door Kate Wheat, in ‘Between a Rock and a Hard Place(2003) gepubliceerd door “Deaf EX-Mainstreamers’s Group”, een groep jongeren die in het horend onderwijs zaten en pas op latere leeftijd gebaren hebben geleerd, net zoals ik.

Intussen is het hier al eind februari

2007-02-28T17:44:00.000+01:00

...en volop lente naar mijn gevoel, ik zit voor het raam te kijken naar de grote palmboom van de buren en een staalblauwe hemel die zich geregeld even verstopt voor een regen-of hagelbui. Het universiteitsleventje kabbelt rustig verder.. alhoewel rustig, ik kan niet zeggen dat het ooit rustig is geweest in mijn intussen bijna zes jaar unief. Binnen twee weken moet er alweer een paper binnen (voor het vak “Research Methods”), eind april nog drie, en daarna moeten we volop aan onze thesis beginnen – die in september al binnen moet zijn. Het is gekkenwerk, echt waar, maar ik heb gelukkig al een onderwerp voor al deze papers en thesis.

Maar ook al is het een zwaar jaar, ik heb me nog nooit zo op mijn plaats gevoeld op de universiteit dan hier in Bristol. Er is hier veel meer ruimte voor discussie en uitwisseling dan vorige jaren, wegens het feit dat alles in British Sign Language wordt gezegd/vertaald. Heerlijk, die toegankelijkheid. Het was dan voor mij ook heel raar vorige week toen Brigitta en Wouter op bezoek kwamen, horende vrienden uit België. Ik was het niet meer gewoon om niét te kunnen volgen in groep omdat in de groepssituaties waarin ik hier terecht kom steeds BSL gebruikt wordt! (Maar dat neemt niet weg dat het heel erg leuk was om hen terug te zien !! :-))

Maar dus over de lessen: de groep is vaak ook heerlijk gemixt; zo hadden we vorig week een les van ‘Advances in Deaf Studies’ over ‘deaf sociology’; het topic was variaties in dove families. Stel je een groep voor met: een Taiwanese met dove ouders, een dove Belgische met een doof zusje (ik dus ;-)), een Noord-Iers doof meisje uit een gebarende dove familie; een Welsch doof meisje uit een dove familie waar ze géén BSL gebruiken, een persoon met dove ouders die op het CDS werkt, een Engels doof meisje met één dove ouder dat op latere leeftijd gebarentaal heeft geleerd, en nog enkele anderen. Echt zo interessant om verschillen en gelijkenissen te bediscussieren, naargelang land van afkomst en familie-achtergrond. Er is nu meer uitwisseling dan in het begin en er is meer een combinatie van boekenkennis/zelfstudie en discussies in de lessen. ‘Mental health’ heb ik intussen ingewisseld voor een vak dat gaat over bilinguale opvoeding. Dat interesseert me toch nog een stuk meer. Dan is er nog Deaf History en dat is ook enorm interessant want er komen toch altijd nieuwe feiten en weetjes en patronen binnen waardoor je steeds weer beseft hoe vreselijk complex alles toch is. En Paddy Ladd is eigenlijk ook gewoon een heel aangename, open lesgever.

Anderzijds is het soms ook wel erg frustrerend om te merken hoe moeilijk het is om verder te raken als dove persoon. Ik heb me door het horende universitair onderwijs in Leuven heen geknokt; kom dan hier om wat bij te leren – na een jaar beurzen gezocht te hebben- en wil uiteindelijk eigenlijk meer (antropologisch) onderzoek doen, in, met of rond dove personen. Maar aan doctoraatsbeurzen komen is echt niet gemakkelijk; je moet natuurlijk een perfect uitgewerkt project hebben maar ze stellen voor de belangrijkste beurzen in Vlaanderen belachelijk hoge eisen zoals zeer hoge punten, publicaties in academische tijdschrijften; enzovoorts, ik heb enkele deadlines gemist; en hier in Engeland heb ik geen recht op een volledige beurs. Het is altijd maar plantrekken en je kan maar weinig steun verwachten... De kans dat ik volgend jaar kan doctoreren is dus zeer klein en dat was even een teleurstelling. Ik zal waarschijnlijk dus een pauze nemen van de universiteit en (minstens) een jaar werken. Waar? Alles ligt open momenteel... We zien wel...

Intussen in Engeland

2007-02-12T23:46:00.000+01:00

Waar 'Opel' 'Vauxhall' heet, 'Becel' boter beter bekend staat als 'Flora'; 'Axe' mannencollectie te vinden is onder 'Lynx'; 'Lays' chips 'Walkers' heten en 'Ola' ijsjes 'Wall’s'; daar wonen we nu ongeveer vijf maanden. We zijn het nu redelijk goed gewoon, maar in het begin was het wennen dat ze hier geen rijst in zakjes hebben, geen goei boter, zelden melk in brikken te vinden is, geen honderd soorten kaas om uit te kiezen en geen slaatjes om je brood mee te bekladden. Over brood gesproken; een van de strafste dingen in het begin was dat we maar geen bakker konden vinden. Dat hebben ze hier eenvoudigweg niet, tenzij voor gebakjes. Maar een echte broodbakker? Njet... Wat ze hier eten is fabrieksbrood uit de supermarkt (dat dan geroosterd wordt). Supermarkten zijn hier wel gemakkelijk open tot elf uur ’s avonds. Ideaal.

Als je dus naar zo’n winkel gaat en je koopt alcohol, dan moet je minimum 18 zijn, maar overal hangen vermeldingen – vrij vertaald - “voelt u niet aangevallen als wij uw ID vragen als ge zo gelukkig zijt om er onder de 21 uit te zien”. Of ik nu zo gelukkig ben als ik er onder de 21 uitzie weet ik niet, en de logica van die redenering ontging me eerst volledig. Je moet 18 zijn maar ze vragen je pas als je er onder de 21 uit ziet? Echt Engels, dat rond de pot draaien. Over ID gesproken, daarmee bedoelt men dus niét ‘de identiteitskaart’. Dat hebben ze hier niet. Een ID is ‘een identiteitsbewijs’. En neen, dat is niet hetzelfde.

Soms maakt men hier - vanuit Vlaamse bril – best vreemde en ondoorzichtige redeneringen. Op een ledenpas voor de bibliotheek moest ik deze vraag beantwoorden: ‘do you consider yourself to be a disabled person?’ Uh? Een valstrik voor dove personen die korting willen maar zichzelf niet als gehandicapt beschouwen en daar dus geen recht op hebben? Maar blijkbaar is dat hier een normale vraag op formulierkes, net zoals het aankruisen van je kleurtje/vorm op een ellenlange lijst van ‘rassen’ van Kaukasisch tot Iers of Afro-Caraïbisch. Waarvoor in godsnaam?

Wat ze wel hebben zijn echte herenkappers met vlijmscherpe messen, veel boekwinkels en lekkere cider. Je ziet prachtige auto’s rondrijden en mooie herenhuizen. Je ziet vaak hele straten met huizen in dezelfde klassiek stijl, een plezier voor het oog en deze stijl wisselt per straat. Het gepeupel op straat varieert van heren met aktentassen en oer-klassieke Engelse Dames (met de grote D, ja) tot kortgerokte vaak geblondeerde meisjes die geen moeite doen om hun buikje te verbergen; en van geüniformeerde schoolkinderen; bedelaars; Indiërs en Oost-Europeanen, tot studenten met Amerika-achtige truien om met de naam van de unief te pronken (ik geef het toe, ik heb er ook zo ene gekocht).

Wat ik dan weer mis van in Vlaanderen is ‘écht bier’; wijn met (échte) kurken in plaats van met plastiek of -het toppunt- een draaiknop. Wat ik ook mis is witloof, het feit dat mijn naam er een zeer normale naam is en weten hoeveel de trein kost (vrije markt hier, dus die prijzen varieren sterk...). Oh, en fietsen!

Fietsen is hier trouwens iets voor de lagere klassen. Bristol is nu niet bepaald fietsvriendelijk, maar toen ik in Preston kwam – wat plat is – liet ik me vertellen dat er wat wordt neergekeken op fietsers. Neerkijken? Fietsen is cool! In Vlaanderen en Nederland toch... Neen, hier is het taxi-land. Op de avonden in de weekends wemelen de straten van de taxi’s, een allegaartje van halfbewuste en half geklede feestgangers en bodyguards langs de cafés. Nog zoiets, die bodyguards. Je raakt dus geen gelegenheid binnen zonder langs één of twee zwartgeklede kerels te moeten. Die je om je 'ID' kunnen vragen, natuurlijk.

Of als je geen taxi neemt.... Stel dat je naar een café bent gegaan op punt A. Dat –razend populaire-café gaat dicht om 11 uur (ja, Engeland), en je moet je met negen mensen verplaatsen van punt A naar punt B. Punt A en B zijn (op een slakkentempo en bergaf) een kwartier van elkaar af. Wat doet men dan? Op dat moment vonden ze het blijkbaar gemakkelijker om met negen (!) mensen in een (gewone) auto te proppen dan om even de benen te strekken. Ach, Engelsen :-)

Time flies

2007-02-05T14:28:00.000+01:00

Dit semester is anders dan het vorige: we hebben geen vast week-lessenrooster maar ‘blocks’. Dat wil zeggen dat we vier weken propvol les hebben en de andere weken nagenoeg leeg zijn. Deze lesweken zijn verspreid over het semester en afgelopen week hadden we er dus zo eentje.

Maar eerst ging ik naar Preston, in Lancashire, om Sibaji te bezoeken. Hij is een Indier die jarenlang in Bombay heeft gewerkt en mij heeft geholpen om mijn thesisonderwerp wat verder uit te werken. Ja ik ga het dus ècht doen, een thesisonderzoek in India! :-) Ergens in mei tot ergens in juni. Preston is zes uur bus en we zijn ook nog naar Manchester geweest. Wat een stad: grote glazen gebouwen en massa’s limousines: ook zoiets typisch Engels. Leuk, allemaal nieuwe gezichten en toffe gesprekken, in een grote toffe bar in de gay-buurt. Het gay-milieu is er wel serieus uitgebouwd, viel me op.

Met Sibaji klikte het goed en we hebben uren en uren gebaard, op zondag zelfs de hele dag! Afgelopen maandag keerde ik terug en op dinsdag begon block week, of beter gezegd block-3-days. We hadden minimum 6 uur les per dag. De nieuwe vakken zijn Deaf History and Deafhood, Advances in Deaf Studies, en Mental Health. De eerste twee vakken werden door Paddy gegeven en het laatste door Mary Griggs. Alledrie zeer interessant maar ik heb mijn hart toch wel verloren aan het middelste, dat echt iets voor mij is. Later in het semester vertel ik wel eens wat meer waarover ze gaan.

Er is nu al meer discussie in de lessen, ook zelf heb ik al wat meer een inbreng. Ik voel dat mijn BSL vooruit begint te gaan. Ik had een tijdje geleden schrik dat mijn BSL op hetzelfde niveau zou blijven hangen maar gelukkig is dat niet zo. Raar, als je een taal leert lijkt het niet geleidelijk te gaan maar met sprongetjes.

Afgelopen weekend is Bram hier geweest, die zich heeft vergapen aan de grote hoogteverschillen in Bristol, de legendarische Engelse meisjes, de heerlijke cider, de prijzen die de pan uit swingen en de hoeveelheid vloeistof die ze hier in een glas gieten (namelijk tot aan de rand vol). Binnen twee weken hebben we terug bezoek en in maart en april wordt het razend druk: vier papers te produceren op korte tijd en in april zit ik ook een week in Holland (voor een workshop) en ja... als ik dan toch in de buurt ben... kom ik ook even naar Vlaanderen... :-)

Papergeweld

2007-01-20T11:03:00.000+01:00

Intussen zijn ze allemaal binnen, die papers. Soms was het vloeken omwille van die woordlimiet maar uiteindelijk is het een goede oefening om niet te veel rond de pot te draaien en om alles compact maar duidelijk uit te leggen. Toen ik ze ingeleverd had kreeg ik diezelfde avond nog bericht van de secretaresse; ik moest er eentje opnieuw inleveren van één bepaalde prof. Waarom? Omdat de letters een puntgrootte te klein waren en de marge een centimeter te groot. Dat zie ik in Leuven toch nooit gebeuren. Daar moet een paper ‘ongeveer 20 blz’ zijn en met welke puntgrootte dat is, welke regelafstand, enz; zeggen ze er vaak niet bij. Je trekt je plan maar, ook qua onderwerp en inhoud. Maar hier... hier kan je zelfs eerst een klad inleveren van je paper waar je dan commentaar op krijgt en nog dingen kan veranderen. Stel u voor.... Je bent hier dus allesbehalve een nummer. Alhoewel! Op de papers mag je je naam dus niet zetten, alleen je nummer..... :-)

Enfin.... bij het begin beginnen... we hebben dus bezoek gehad uit België waarmee we nieuwjaar gevierd hebben – dat overigens op zich wel een kleine afknapper was. We mochten niet binnen in de -vooraf betaalde- nachtclub wegens zogezegd ‘foute kleding’ van twee groepsleden en zijn verhuisd naar een andere club maar het was allemaal toch maar zeeeer lauw. De Engelsen beginnen al zeer vroeg met zuipen, vallen al bijna neer tegen 12 uur, geven elkaar een kusje na de aftelling, draaien nog wat zatte rondjes en tegen 1 uur loopt de boel leeg. Nee ik vier geen nieuwjaar meer in Bristol... Maar het was wel leuk, door de gietende regen terug naar het appartement en gebabbeld tot in de vroege uurtjes, waarna de hele bende dan is blijven slapen. Zullen er ooit nog 8 mensen overnachten in deze kleine ruimte hier?

De weken daarna heb ik dus doorgebracht met paperen. Ik heb er drie geschreven. Die voor ‘sign linguistics’ schreef ik over de verschillende transcriptiesystemen om gebarentalen op papier neer te schrijven in soorten ‘codetaal’ om onderzoek te doen naar die talen. Nogal technisch dus; en niet echt mijn ding. De tweede was voor ‘Deaf Studies in Perspective’ en moest ik de vraag beantwoorden wat Deaf Studies kan bieden aan de horende wereld (dus niet aan dove mensen maar aan de wereld in het algemeen). Niet makkelijk, wat filosofisch... Ik heb eigenlijk gewoon geargumenteerd dat je de wereld dan vanuit een andere bril kan bekijken. Dat je dan gaat nadenken over taal, over het belang van geluid en vooral het feit dat het ook anders kan. Het feit dat deze visuele talen zo vaak zijn onderdrukt geweest in het dovenonderwijs en de maatschappij (‘toch prachtig als doven leren spreken. Je moet je handicap overwinnen!’) zegt ook iets over die maatschappij zelf natuurlijk: het belang van geluid en gesproken taal. Deaf studies biedt dan een ander perspectief. Soit ik ga niet uitwijden. De derde paper was al heel wat meer mijn ding: voor Deaf Culture en ging over kolonialisme. Ja, misschien klinkt dat wel raar maar kolonialisme is op verschillende manieren echt wel een bruikbaar concept om Dovencultuur te benaderen: ik kon mijn achtergrond uit antropologie goed gebruiken hier. Wie daar meer over wil weten vraagt het maar eens aan mij want ik denk dat het alweer tijd wordt om af te ronden. Of misschien maak ik daar nog wel eens een postje over.

Oef...

2006-12-26T22:35:00.000+01:00

Terug in Bristol en niet van plan Engeland nog te verlaten voor april of mei. Dat voelt wel goed. Net tien dagen in België geweest en ‘t was toch fijn om hier terug aan te komen, zwaar bepakt en netjes ‘thuis’ afgeleverd door een taxi. Het heeft nog nooit zo raar gevoeld om naar mijn eigen landje te gaan, moet ik zeggen. Niet na Suriname, niet na Ghana. Dit is nu gewoon mijn jaartje buitenland en een pauze in België voelt vreemd. Eerst kwam ik aan in Vlaanderen en voelde ik een fijne vertrouwdheid en relaxtheid, amai alles zo gemakkelijk, in ‘t Nederlands, en je weet hoe alles werkt en ach, de subtiele cultuurverschillen waar ik mij in Engeland altijd wel ergens bewust van ben, die alertheid valt weg. Je ziet de mensen terug die je graag ziet, maar als je naar huis gaat in Hasselt is dat een plek waar je logeert in plaats van een waar je woont, en dat is raar. Niet meer echt je thuis. In Bristol is mijn thuis momenteel, maar wel in een ander land. Beetje dubbel dus. Rob en Isabelle voelen blijkbaar precies hetzelfde. Daar komt dan nog eens bij de ‘dovenwereld’ en ‘horende wereld’. Ik moet zeggen de afgelopen maanden heb ik echt veel in dovenwereld vertoefd, of beter gezegd: veel in gebaren gecommuniceerd, behalve met Rob dan, terwijl in Vlaanderen veel meer gesproken taal, met mijn familie en mijn horende vrienden. De CI af en toe weer aan en maar proberen te liplezen. Het was wel fijn om terug te zijn in Vlaamse Dovengemeenschap, iedereen nog eens te zien, in VGT te communiceren wat me toch nog steeds beter bevalt dan BSL. Maar het voelt écht goed om terug hier te zijn. Nu heb ik dus een maand vrij (waarvan ik al bijna de helft verdaan heb met naar België te gaan en het drukke programma aldaar), en moet ik in die tijd enkele papers klaar zien te krijgen. Morgen begin ik eraan met frisse moed. De 30^ste komt Rob ook terug naar hier met enkele Belgische vrienden met wie we 2007 in stappen in een grote nachtclub hier in Bristol. Over 2007 gesproken, ik wens jullie allemaal een gelukkig nieuwjaar en wie allerlei nieuwjaarswensen wil zien in VGT surf naar www.fevlado.be! Dit jaar hebben ze een leuke pagina waar allemaal VGT-gebruikers -zowel doven als horenden dus- Vlaanderen een gelukkig nieuwjaar wensen! Ik sta er ook ergens tussen!

Howjong, da gaat ier snel

2006-12-11T11:09:00.000+01:00

Enfin, de laatste week begint alweer. Dat is hier weer snel voorbijgegaan. Dit keer geen cliché of verbeelding, want als je het eens uitrekent duurt een semester hier wel degelijk minder lang: amper tien weken. Van 9 oktober tot 14 december.

Het is hier nog altijd veel te warm voor de tijd van het jaar (ik wil vrieskou! sneeuw! ijs!), en het is hier elke dag slecht weer met elke dag natte schoenen tot gevolg: Bristol is nogal heuvelachtig dus als het regent, dan lijken er door de hele stad mini-riviertjes te lopen... Waar ik natuurlijk in stap. Verder geen glimpje van Sinterklaas gezien vorige week, dat bestaat hier dus gewoon niet. Iemand vroeg mij wel eens of wij ‘Schwarzen Peter’ hebben. Ik had niet meteen door dat hij ‘Sinterklaas en Zwarte Piet’ bedoelde dus ik knikte van ‘neen’ en heb zo mijn kans verspeeld op het overbrengen van een mooi stukje folklore van het vasteland. Maar ter compensatie hebben we al eens Kerstmis gevierd op 6 december en een tweede keer op 8 december: woensdag met 'sign society' en vrijdag het kerstfeestje van de donderdagse pub-groep. Verkleed as sneeuwkoningin in een nachtclub wederom kunnen waarnemen hoe normaal het hier is om snel zat te worden en elkaar (en mij!) vervolgens perongeluk vol te gieten met (slecht) bier. Om dan op het einde van de avond in een taxi te strompelen (wat ik nog altijd raar vind). Behoorlijk grappig overigens, stel het u voor: gietende regen, veel te bloot geklede Engelse meisjes (spaghettibandjes! In december!) die netjes in de rij (!) rillend op een taxi wachten. Nah, geef mij maar een warme jas en een korte stevige wandeling naar huis.

Maar goed, ik ging dus eigenlijk iets vertellen over het uniefleventje. Ik ben dus in geen vijf jaar zoveel naar de les gegaan als hier, maar eigenlijk is er dus maar zo’n 12 uur per week les. Verplichte lessen die je niet mag brossen (ja, het wordt gecontroleerd). Moeilijk zijn ze eigenlijk niet. Op het eerste gezicht leek het niveau ook niet bijster hoog liggen, maar eigenlijk is het systeem gewoon anders. Het komt er hier eigenlijk op neer dat je het zo moeilijk maakt als je zelf wilt, heb ik de indruk. In Leuven had ik voor elk vak een omvangrijke cursus of reader ‘verplicht te kennen’ of ‘verplicht te lezen en linken te leggen in een paper’, hier dus niet. Geen enkele cursus. Geen examens. Enkele ‘lesoverzichten’ op blackboard (zelf te printen) die nooit meer dan 100 blz tellen. Of in Jim (een behoorlijk papier-onvriendelijke mens) zijn geval: hele websites over een bepaald vlak, die onmogelijk zijn om af te printen. Maar er zit natuurlijk wel altijd een omvangrijke bibliografie bij met aanbevolen boeken. Maw: je pikt zelf de onderwerpen uit waar je dieper op in wilt gaan en veel rond wilt lezen en daar schrijf je dan een paper over. De paperonderwerpen moet je kiezen uit een lijstje maar ik kon er wel steeds iets interessants uitpikken.

Voor luie mensen of 'uitstellers' lijkt me dit geen goed systeem. Voor mij is het echter wel perfect; na vijf jaar al die verplichte lectuur kan ik nu precies doen wat ik zelf wil. Al twee kleinere papers zijn achter de rug, alsook een seminarie (dat ik gaf in –kuch- “BSL”), en in januari de drie andere (moeilijkere) nog. Elke paper moet 3000 woorden tellen, zo’n 6 blz dus. Een lachertje? Op het eerste gezicht misschien wel maar ze verwachten dus wel degelijk een scherp geschreven academisch pareltje, denk ik. Evenveel leeswerk als voor de klassieke Leuvense 20-pagina-papers, en vooral meer schrapwerk. Intussen denk ik ook al na over mijn thesisonderwerp en ik ben bij Paddy geweest voor een outline. In mei ga ik de wijde wereld terug in voor een thesisonderzoekje in India! Maar eerst terug naar Belgie voor de kerstdagen.

Wolverhampton

2006-12-04T11:15:00.000+01:00

Alweer terug van alweer een weekendje ertussenuit. Niet naar het buitenland deze keer, maar naar Wolverhampton met Dani en Justin. Ongeveer 3.5 uur bussen vanuit Bristol. Trein is natuurlijk sneller maar daar betaal je dus 60 euro voor. En dat is dan ‘de gehandicaptenprijs’. Soms geschift duur hier in dit landje! Maar goed, Wolverhampton dus. Een klein stadje ongeveer 160 km ten noorden van Bristol. En het stadje heeft een universiteit. Voor de rest niets speciaals. Buiten dan het feit dat in de Britse en internationale dovengemeenschap bekend staat dat hier veel doven studeren.

In dit stadje werd dus een driedaags ‘Deaf Film and TV Festival’ georganiseerd. We werden op zaterdagnamiddag en zondagvoormiddag getrakteerd op een mix van kortfilmpjes; van een overgedramatiseerde italiaanse ‘ode aan de familie’ tot enkele strakke Britse filmpjes. Wat deze uiteenlopende filmpjes gemeen hadden waren dat ze door doven waren gemaakt of dat er doven in meespeelden. Soms hadden de thema’s te maken met de verhoudingen tussen bijvoorbeeld doven en horenden, soms waren het gewoon verhalen die daar niet echt iets mee te maken hadden, maar in een gebarentaal werd gecommuniceerd. Zeer leuk. Ook vertelden enkele dove Britten die het gemaakt hadden in de film-en mediawereld over hun ervaringen en toonden ze het een en ander. Het allerleukste vond ik toch wel ‘Bionic Hand Implant’ (naar analogie met de Cochleaire Implant), getoond door Gordon Hay. Hij had het vorig jaar op Frontrunners gemaakt samen met enkele andere Frontrunners. In dit filmpje wordt de wereld eens omgedraaid: de wereld is doof, doven zijn in de meerderheid en horenden in de minderheid. Als je dus een horend kindje krijgt, tja, dan is dat eigenlijk gehandicapt he. Zonder dat je goed kan gebaren kan je toch niet mee hé? En dan kan dat toch het beste geïmplanteerd worden, zodat het mee kan in de horende wereld hé. Dus hebben die goeie dokters een BHI ontwikkeld: je implanteert een chip in de polsen, met elektrodestrengen naar de vingers. Het was in documentairevorm gegoten en net zoals de CI fabrikanten zo graag doen werden er enkele succesverhalen getoond. Heerlijk. Ludiek. Kritisch.

In de avond nog John Smith, de komediek die ik al gezien had in Weston. ‘t Was weer hilarisch hoe hij de (culturele) verschillen tussen doven en horenden druk gebarend en uitbeeldend beschrijft, hoe hij het publiek betrekt en hoe hij de falingen van het orale onderwijs met grote verontwaardiging beschreef. In de voormiddag was ook een presentatie en compilatie van See Hear te zien. Sinds 1981 hebben de Britse doven hun eigen TV-programma, dat nu dus 25 jaar bestaat. Het is een soort weekmagazine waarin verschillende thema’s worden gedekt en dat heel belangrijk is voor de Britse dovengemeenschap. De presentator werkt ook op het CDS en een medestudente (Elizabeth) presenteert er af en toe in. Interessant om steeds te merken dat hier in de UK veel meer gebeurt in de dovengemeenschap, en dat hier ook veel meer mogelijk is dan in het kleine Vlaanderen! Natuurlijk ondervinden doven hier precies dezelfde problemen: te weinig tolken, inkrimpende clubs, maatschappij-vooroordelen; maar aan de andere kant, in een groot land gebeurt zowiezo meer, heb ik de indruk.

Naast deze films, zakte er op zaterdagavond ook zo’n 500 man af naar Wolverhampton, om zich te verspreiden over verschillende (stampvolle) pubs en clubs. Steeds leuk om te merken hoe de dovenwereld tegelijk zo klein is, en toch ook weer zo open en groot. Een voorbeeldje? We logeerden bij een dove familie (van Gordon Hay), John Hay is een grote meneer in Deaf History en had zelfs nog meegewerkt aan het geschiedenisproject van Vlaanderen en gelogeerd bij een Brusselse dove familie waar ik de dochter ook van kende. Hoe ik daar dus verzeild ben geraakt, Gordon was eens naar Bristol gekomen waar ik hem heb ontmoet, en later bleek dat hij het lief was van mijn Tsjechische kamergenote op EUDY in Dublin. Van toeval gesproken. Ook nog enkele andere doven uit Ierland teruggezien. Na Suriname, Ghana, Wenen, Dublin en India vind ik het fijn om te voelen hoe je makkelijk contacten legt met doven uit compleet andere landen, hoe je ondanks de grote cultuurverschillen een gemeenschappelijke ervaringsbasis hebt en zelfs kan communiceren. Dit terwijl horende personen misschien wel toegang hebben tot de meerderheidstalen en de meerderheidsmaatschappij maar hun vrienden en kennissen in een minder geografisch verspreide wereld hebben.

Enkele visuele indrukken vind je hier.

Waar in 't bronsgroen eikenhout....

2006-11-22T13:11:00.000+01:00

...'t Nachtegaaltje zingt; Over 't malsche korenveld, 't Lied des leeuwriks klinkt; Waar de hoorn des herders schalt, langs der beekjes boord: Daar is mijn Vaderland, Limburgs dierbaar oord!

Serieus Marcel, wacht je op een verslag van mijn fantastische blitzbezoek aan België? Hoe had ik ook durven denken dat ons vaderland niet interessant genoeg is om over te bloggen? ;-) I apologize... Wel, vorige week dus netjes weer op het vliegtuig gestapt, na in de plensende regen een bus te nemen in centrum Bristol. Alweer, ik kan al bijna geen vliegtuig meer zien. Maar toch heeft het ook wel iets hoor, op je eentje de wereld afreizen. Helemaal naar België deze keer. Ik kon niet meer van de opwinding ;-). Ik zat aan het raampje en kon ons mooie landje rustig op me af zien komen. En het was zowaar mooi weer, ons Vlaanderen baadde in het zonlicht en de mooie herfstkleuren. Aangekomen afgedaald in de donkere kelders van Zaventem om een trein te nemen. Genieten van de geuren in de stations (vettige broodjes, wafels), al dat Nederlands op affiches en dergelijke. De Leuvense studentjes observeren die huiswaarts keerden - in Engeland gaan de studentjes niet naar huis in het weekend, maar Vlaanderen is nu eenmaal zo klein, niet? Tegelijk rustig een boekje lezend ‘De student gaat voorbij’ van Aster Berkhof (met dank aan Bie) en ik voelde mij weer helemaal thuiskomen. En vooral: alles is zowaar in euro (alhoewel is dat Vlaams?). En alles is plat! Alles is zo vré-selijk dichtbevolkt! Klinkt alsof ik nog nooit van huis weg ben geweest, maar elke keer als je thuiskomt vallen je toch dingen op.

Mijn weekend dus... euh ja, dat was drukbezet. Een gezellig kwebbelavondje met Brigitta in Hasselt. Een speechke moeten aframmelen bij Rotary in Gent (daarvoor kwam ik dus uiteindelijk, Rotary heef tmijn jaar Bristol gesponsord), naar de dovenclub in Turnhout geweest, Rob zijn handschoenen (met klepkes !) gaan halen in Zonhoven. Van Zaventem dus via Leuven naar Hasselt, de dag erna van Hasselt naar Gent naar Hasselt naar Turnhout, daarna van Turnhout naar Hasselt naar Zonhoven naar Hasselt, en dan weer naar Zaventem via Leuven. Opgestaan in Belgie, zat ik maandagnamiddag alweer in de les in Bristol, mèt wat pakjes Côte d’Or in mijn handen en groetjes van die en van die, die mijn handen verlieten. Blij dat mijn autorijskills en Vlaamse Gebarentaalskills er niet zo belabberd aan toe waren als na Ghana (al kunnen die nog altijd beter, uiteraard). En toch blij om terug aan te komen in Bristol, want zo naar Belgie gaan voelt wel eens goed, maar dit is nu eenmaal mijn jaartje buitenland, en mijn stekje is nu hier :-).

Over ‘deaf way’, ISL, Hare Krishnas, yoga en Bombay

2006-11-13T21:12:00.000+01:00

India is dus een land dat ik zelf niet meteen zou uitkiezen om heen te gaan op reis, maar toen ik die kans kreeg was ik natuurlijk opgetogen. En nu ik terug ben kan ik wel zeggen dat het absoluut de moeite was. Het is me zeer goed bevallen en de mensen zelf zelfs beter dan in Ghana. India is een erg intrigerend land, enorm groot (zo groot als Europa denk ik), enorm dicht bevolkt; het ruikt er lekker, het is er erg kleurig en traditioneel Hindoestaans en de mensen zijn er vriendelijk.

Bombay, waar ik de laatste twee dagen zat, is echt een enorme stad; mooie Britse gebouwen; enorme mensenmassa’s in de stations en op de straten, het stikt er van de riksjas; de treinen zitten overvol, en toch zie je maar hier en daar een blanke. En dan zeker toch geen blanke die gebaren maakt met andere doven. Indiërs zijn niet zo uitbundig, welbespraakt; en opdringerig als Afrikanen, wat het een pak meer ontspannend maakt om door een stad te lopen. Wat ze dan doen wel doen is stàren. Echt stàààààààààren. Beeld je een overvolle treincoupé in en iedereen kijkt naar je omdat je gebaren maakt. Of beeld je in dat je op de trein wacht en dat er vijftien mensen om je heen komen staan om te kijken hoe je communiceert. Echt een rare gewaarwording in het begin. En toch voelde ik mij er op mijn gemak en veiliger dan in Ghana of Suriname; raar maar waar. Maar ik moet bij het begin beginnen en ik waarschuw jullie: het wordt een ellenlang epistel.

Het begin was een beetje teleurstellend. Eerst met alle stress om alles op tijd in orde te krijgen; ik kwam op vijf november in de vroege ochtend op de luchthaven terecht en ja; zelfs daar moest het nog mis lopen. En zelfs daar is het uiteindelijk toch ook weer in orde gekregen. De vlucht was dus overboekt maar ik heb uiteindelijk toch nog een ticket gekregen. Veel geluk gehad, want ze begonnen al over ‘very sorry’ en ‘compensation’. Uiteindelijk schreef de madame van British Airways op een papierke: you have a seat! En aan haar blik kon ik zien dat dit wat uitzonderlijk was. Maar goed, op het vliegtuig gestapt na belachelijk veel en lange controles (Vijf minuten worden gescand in drie verschillende houdingen! Geen water mogen meenemen!) en midden in de nacht eruit in Bombay. Warm, vochtige Indische geur (Zeep. Wierook. Eten.) De meneer die er zou staan met mijn naam was er niet. Drie keer alle naambordjes afgelopen en uiteindelijk mij toch in een taxi laten lokken. Werd netjes afgezet voor het hotel en ook netjes financieel afgezet. Maar onderhandelen over de prijs is het laatste waar je zin in hebt op zo’n moment en je weet de gangbare prijzen en onderhandelingsregeltjes nog niet. Daar maken die mannen natuurlijk gretig gebruik van.

Goed, aangekomen in het hotel heeft de hotelmeneer een kwartier met de deur staan rammelen voor het andere meisje opendeed, een Australisch doof meisje (duh dat ze niet opendoet). Twee uur geslapen en volgens de Britse tijd moest ik er terug uit om 11 uur ‘s avonds. Kunt ge u inbeelden wat een wrak ik was? Met een kanjer van een jetlag en weer ettelijke controles (sinds wanneer mag je geen shampoo in je grote bagage doen?) in Kolhapur aangekomen. Daar werden we afgehaald door enkele Rotariërs; werd er wat over en weer gekrabbeld op papierkes; werden we langs ieders huis gereden, moest ik bananen en suikkerriet proeven, iemands bananenvelden gaan bewonderen en tientallen keren op de foto met trotse Indiërs. Veel namaste’s zeggen en een zedig buiginkje maken met je hoofd. Het deed wel vertrouwd aan, na Ghana. Overal heen gesleurd worden zonder zelfs maar te weten wat ze met je van plan zijn. Maar na de vergelijkingen de eerste dag, hield de gelijkenis met Ghana zeer snel op. Maar goed, dus uiteindelijk gedropt aan een oud flatgebouw, bij een andere Rotariër. Mijn valies moest mee naar boven dus was het blijkbaar geen “bezoekje om de blanke te tonen”. “What the fuck”, dacht ik? Op voorhand werd me gezegd dat ik in een hotel zou verblijven en voorzichtig polste ik eens: “where am I going to stay?”. “Here!”. Dat was wel even “huh?”. Zonder je voorbereid te hebben over dagindeling, gedragsregels etc. Je snel snel aanpassen. En op je eentje terwijl je een kamp verwachtte.

Na enkele uren werd ik afgehaald en op een brommerke naar dat kamp gereden. Daar wachtte de volgende verrassing; het zou een ‘echt internationaal kamp’ worden met ‘zeker 25 blanken’ en ook nog veel mensen uit verschillende Aziatische landen, maar uiteindelijk... waren we met acht buitenlanders. Drie Australiërs en ik; en nog twee andere internationalen: twee Filippijnse meisjes waarvan één horend. Tegen het einde van het kamp kwamen ook nog drie Nigerianen aan, waaronder het hoofd van de Nigeriaanse nationale dovenassociatie. Het begon al goed: urenlang toespraken van Rotariërs; hakkelig getolkt, geen enkele dove op het toneel. Uiteindelijk mochten een horend Schots meisje dat in Delhi werkt iets zeggen! En de horende Filippijnse. En een dove mimieker mocht een handje gaan geven. Daarop moesten enkele doven het Indiase volkslied mee gebaren. Daarna mochten we op de foto met hen en moesten we ILY handjes opwerpen naar onze weldoeners. De doven kwamen pas echt op het toneel toen de Rotariërs weg waren. “Deaf way”, yeah right. Na het programma werden we naar ons gastgezin gebracht terwijl de 100 Indische deelnemers gezellig bij elkaar sliepen boven de lezingenzaal. Met de mededeling dat om zes uur het programma zou beginnen. Watte, zes uur? Ja, er moest yoga worden gedaan.

De inhoud: van lezingen over ‘de problemen met dove educatie’ tot lezingen over wetgeving, bilingualisme en tolken. Drie dove Indiërs gaven een lezing in ISL. Al bij al niet zoveel positieve inhoud; al vielen de lezingen van doven beter in de smaak en vooral de lezingen van Australië over Australische Dovencultuur werd met groot enthousiasme ontvangen. Toen vond ik het spijtig dat ik zelf niet genoeg tijd had gehad om iets voor te bereiden, om nog wat meer positieve noten in te brengen ipv die eeuwige ‘probleembenadering’ van doofheid. Er waren ook dingen die voor westerse ogen misschien echt raar staan in het programma: naast de dagelijkse yogasessie een lezing over ‘moral values and proverbs’ door een dove Hare Krishna. Verder een EHBO-cursus om te reanimeren. Na twee dagen trouwens gepast voor de yoga; ik werd meer misselijk dan ontspannen door totaal slaapdronken en hongerig daarheen te gaan en schokkerig adem te moeten halen, op mijn kniëen te knielen en te doen of ik mijn oren eraf wil rukken. Maar ik kan nu wel mediteren gelijk de Hare Krishnas; in de Indische gebarentaal ;)

Er was veel te weinig vrije tijd en savonds sliepen we ergens anders dus er was niet meteen veel gelegenheid om de anderen echt te leren kennen. Het programma zat overvol en pauzes kregen we amper door uitgelopen lezingen. Van discussies of workshops of spelletjes niets gemerkt, alleen uren van lezingen door horende personen die vaak onbegrijpelijk werden getolkt dus waar niemand iets aan had. Bleek dat er in India wel veel tolken zijn maar slechts een stuk of vier-vijf goede. En dat een groot deel van de beste tolken op dat kamp was. Hum. Het was ook zo dat die het moeilijk hadden om te stemtolken zodat er soms gewoon niet werd gestemtolkt en ik vermoed dat veel van wat doven zeiden verkeerd of verkort werd weergegeven.

Maar na de eerste twee dagen gingen we op daguitstap en toen begon het echt leuk te worden. Veel goede gesprekken gehad, waarop kon worden voortgebouwd, ook kwam mijn antropologische kantje naar boven, heb ik veel om me heen gekeken en vragen gesteld. De dagtocht ging naar een overjaars waterpretpark en daarna naar een dovenschooltje. Door Rotary gefinancieerd. Heb ik effe mijn ogen opengetrokken: levendige kindjes, aan de muur verbonden door een enorme koptelefoon. “Still..?”, gebaarde Josie (Aus) naar mij, met grote ogen. Ik had wel een donkerbruin vermoeden dat het enkel voor de show was; en ja, toen we op het einde nog eens gingen piepen in die klasjes hingen de meeste koptelefoons terug aan de muur. Volgens hen werd er ‘bilinguaal’ lesgegeven in ISL en Hindi (wat daarvan waar is kan je niet zien op zo korte tijd.) Maar dus, geen Engels, omdat Tilawani in een streek ligt waar weinig Engels wordt gesproken. Het was enkel een lagere school en later vernam ik dat India maar liefst 484 lagere dovenscholen heeft, en slechts 2 of 3 middelbare scholen. Blijkbaar zijn er ook enorm veel doven in het land, net zoals in Ghana. Velen komen niet op de schooltjes terecht. Hoorapparaten zijn vaak klassiek of te duur. CI is er gekend maar wordt niet terugbetaald en toen ik de Indiase Readers Digest opensloeg zag ik een oproep om implants te sponsoren. CI is dus voor de ‘rijkeren’ en de situatie is er dus compleet anders.

Toch was het ook echt ‘thuiskomen’ omdat het echt een ideale gelegenheid voor ‘networking’ was. Goeie en lange gesprekken gehad, vooral tijdens het eten en –shame on me- tijdens de minst interessante lezingen. Samengevat: voor het programma was dit kamp dus niet echt (echt niet) de moeite, voor het sociale aspect echt wel. Er waren veel doven die werken voor dovenorganisaties en veel doven uit dove families, bleek dat er toch hier en daar echt ‘doofbewuste’ eilandjes zijn; die vaak termen aannemen zoals ‘deaf way’; ‘deaf reach’,... er was bv. een kantoor waar 23 doven werkten, iedereen doof, van de schoonmaaksters tot de baas. Ook fijn was de uitwisseling met de Australiërs die beiden uit een dove familie komen.

De communicatie liep met sommige Indiers echt moeilijk omdat het voor velen de eerste keer was dat zij communiceerden met buitenlandse doven. De Indiase gebarentaal heeft duidelijke invloeden van zowel ASL als BSL voor zover ik dat kon zien, en natuurlijk van de Hindoe cultuur zoals het gebaar voor trouwen (een halsketting rond je hals), dat voor vrouw (je wijst op je neus voor neuspiercing),... Na enkele dagen liep de communicatie met verschillende mensen toch redelijk vlot. In het begin was alles wat overweldigend, had het gevoel dat ik meer tijd zou nodig hebben om het schoolsysteem wat te leren kennen, belangrijke waarden in india, plaatselijke gebarentaal, de gebaren voor de plaatsnamen in India, enzovoorts. Ik voelde een week als veel te kort aan maar achteraf gezien heb ik toch enorm veel bijgeleerd op die week. De meeste doven die daar waren konden redelijk Engels wat het ook vereenvoudigt om eens iets te vingerspellen. De vingerspelling was een bizarre mengeling van tweehandige en eenhandige. Ik vond het niet echt handig in gebruik maar veel doven konden dus alledrie : ASL vingerspelling, BSL vingerspelling en ISL vingerspelling.

Mijn gastgezin was erg leuk, een koppel met enkele kleintjes dat mij een eigen kamer gaf met eigen badkamer. Ze hadden ook gestudeerd zodat we in het Engels konden communiceren via papiertjes. Het deed me sterk denken aan mijn tienerjaren; toen ik nog geen internet en msn had of VGT kende zodat mijn beste gesprekken toen via papier verliepen ipv. ‘live’. ’t Waren open, vriendelijke mensen en goddank dat zij heel wat fijngevoeliger en wat minder nonchalant waren met de tijd dan Afrikanen zijn. Het leven in een gastgezin voor zo’n superkorte tijd was dus niet erg belastend, integendeel, na de aanvankelijke verrassing (en teleurstelling om niet bij de andere doven te logeren in het rotarygebouw om lange nachtelijke gesprekken te kunnen voeren); vond ik het wel heel leuk en leerrijk, ook al zat ik alleen bij een gastgezin in tegenstelling tot de Aussies en de ‘Filips’. Over allerlei gebabbeld via de papiertjes. Maar uiteindelijk niet veel tijd met hen doorgebracht omdat ik pas rond elf uur werd gedropt en ‘s morgens terug werd gedaan naar het kamp.

Tegen het einde besloot ik om een dag vroeger te vertrekken dan gepland omdat de laatste dag van het kamp bestond uit de slotceremonie (dwz: weer allerlei lezingen door horende Rotariërs, dus) en omdat de Aussies (en enkele Indiërs) de dag ervoor vertrokken om nog iets van Bombay gezien te hebben; daar een dove familie te ontmoeten en het kantoor van de NIHH (dovenorganisatie). Aangezien ik het maximale uit mijn verblijf wou halen zag ik dat veel beter zitten dus na ongeveer duizend keer gefotografeerd te worden vertrokken we op de 9^de november in de avond. Na een slapeloze nacht in een hobbelige bus kwamen we aan in Bombay; door de taxi afgezet en pas na een halfuur ruziemaken over de prijs en twintig toehoorders die zich kwamen moeien; raakten we binnen. We logeerden bij Sujit; een dove jongen met een dove familie: dove ouders, dove broer met dove vrouw. Echt een zeeer leuke ervaring. Ze bezitten een klein appartementje in een suburb van Bombay. Bombay is echt een eeeee-norme stad met 17 miljoen inwoners en hij woonde op 30 km van het centrum. Fijne ervaring om te zien hoe ze met elkaar omgingen en over heel veel dingen overeen te komen en weer veel gesprekken te hebben over India en Europa. Leuk om te zien hoe de horende baby van Sunil (Sujits broer) gebaartjes begint te maken.

Na een lekker ontbijt (ei!!) heeft Sujit ons dan op sleeptouw genomen door het drukke verkeer en hebben we lange wandelingen gemaakt, zijn kantoor gezien (hij geeft lessen ISL aan tolken: een ISL eilandje in een enorm groot gebouw met orale voorzieningen). In dat gebouw kregen ook doven bijles van andere doven, vooral computeropleidingen. Toen we daar weg waren een lange wandeling gemaakt, goede gesprekken gevoerd en totaal kapot in bed beland om de volgende ochtend om vijf uur er terug uit te gaan om de Aussies aan de luchthaven te droppen. Terug naar Sujits thuis, foto’s bekeken en gebabbeld; terug de stad in, wat gewandeld en rap wat souvenirs gekocht (neen geen oorbellen, wel een sjaal;)) voor mijn geliefden, van het uitzicht van Bombay by night genoten, gebabbeld, gegeten en bed in. Weer een redelijk slapeloze nacht wegens ineens snipverkouden te worden; het vliegtuig opgezet en nu ik dit typ op mijn laptop hang ik ergens boven Roemenië. Na drie uren land ik in Londen, waar het dan zes uur vroeger is, pak ik een bus naar Bristol, ga ik slapen, eten, bekomen, mijn lief aandacht geven en voor school werken. Vrijdag moet ik alweer terug het vliegtuig op naar België voor een weekend, mijn gezicht laten zien op 75 jaar NVSG Rotary, dat mijn beurs gefinancieerd heeft. Ongelooflijk hoeveel ik in 2006 uiteindelijk gereisd en gevlogen zal hebben. Wenen, Amsterdam, Ghana, Tunesië, Dublin, Bristol, India en tussendoor door heel Vlaanderen crossen. Maar eerst nog deze wistjedatjes!

Wist je dat:

-veel hindoes geen vis, vlees of eieren eten?

-ik dit pas na drie dagen doorhad omdat ik toch gewoon alles binnenspeel wat me wordt voorgezet?

-dat wij de eerste dag brood met konfituur en schijfjes komkommer kregen voorgezet ‘omdat wij blank waren’ en dat op de daguitstap mij botweg geweigerd werd dat ik een pikant menseltje bij mijn eten kreeg? (ik heb het zeker vier keer opnieuw moeten vragen of ze me dat toch wouden geven)

-buitenlanders buiten de westerse landen toch iets hebben met fotograferen. In Ghana was men er dol op als we foto’s namen (van vrienden en gastfamilie want op straat was dit uitermate taboe) en mochten we er niet mee stoppen. In Indië was het omgekeerd en was men er dol op als men foto’s mocht nemen; en wou men daar niet mee stoppen. En eerlijk gezegd het laatste is veel vervelender dan het eerste. Elke avond moesten we (=de buitenlanders) een halfuur tot een uur op de foto met allerlei verschillende mensen op het podium in de spotlights. Ik denk dat ik nooit in mijn leven nog zoveel zal gefotografeerd worden, zelfs niet als ik trouw ;-) Altijd was het ‘nog eentje! Nog eentje’ maar volgens mij is niets zo saai als zulke foto’s.

-net zoals in ghana en suriname, brommerkes hier alomtegenwoordig zijn?

-doven geen rijbewijs mogen halen maar het gewoon doen en dat de polies dan een oogje dichtknijpt?

-er in bombay veel kreupele mensen rondlopen door polio?

-en nog veel meer honden, eerst had ik schrik door mijn ervaring met achternazittende Surinaamse waakhonden maar later had ik door dat het gewoon lamme beesten zijn die veel teveel kweken

-de meeste indiers nog nooit van belgie gehoord hebben; mij voor een Australiër aanzagen en mijn herkomst pas begrepen als ik zei dat het ‘niet zo heel ver van de UK lag’. Om vervolgens te denken dat ik van UK kwam. Holland daarentegen kent iedereen. Hoe is het mogelijk ;)

-Indiers een rare hoofdbeweging maken? Een soort ronddraaien, schommelen van het hoofd. De eerste keer dat je dat ziet is dat echt moeilijk te interpreteren. Is dat nu een ja? Is dat een ‘ik twijfel’. Is dat een nee? Uiteindelijk bleek dat het betekent ‘respect’; ‘agree’, ‘ok’, ‘ja’, ‘ik zie je graag’. Breed dus; ... elke keer dat ik dat zag raakte ik in de war. Maar uiteindelijk vond ik het best wel charmant en vriendelijk en na drie dagen betrapte ik mijzelf erop dat ik het zelf al begon te doen, of toch een poging deed tot. In elk geval heeft die beweging tot veel hilariteit gewerkt en al zeker omdat ik het probeerde te filmen maar dat ze dat niet op commando konden.

-naast die rare hoofbeweging is er nog andere Indische lichaamstaal die moeilijk te interpreteren was: als ze willen zeggen ‘kom mee’; doen ze een soort gebaar dat bij ons meer betekent ‘blijf hier’. Zo waren er nog voorbeelden. Verwarrend. Verder betekent een pink (de‘algemene gesture’ voor ‘pintje’, bij ons); dat men naar het toilet moet; en als men ook nog es op zijn wijsvinger bijt, dan is het dringend. En ik heb het hier dus over gestures die horenden ook gebruikten. Altijd weer dingen die je doen beseffen hoe relatief dat allemaal is. En hoe gelijk mensen utieindelijk toch ook zijn.

-ik het gevoel had dat in India veel grotere tegenstellingen waren dan in Ghana of Suriname. Veel bedelende en zieke mensen op straat maar ook echt poepsjieke huizen en gebouwen, zeker in Bombay. Heeft waarschijnlijk met het kastensysteem te maken.

-Hindoes supergek zijn op visitekaartjes? Ik heb hier een hele resem kaartjes terwijl ik zelf ongeveer honderd keer mijn emailadres heb moeten neerkrabbelen.

-een badkamer in india bestaat uit (in deze volgorde) een wasbak, een douchekop en een wc en dat je de hele badkamer (inclusief het toilet) nat maakt door te douchen omdat de douche niet afgeschermd is?

-ze op de betere wc een sproeikopje hebben om je gat schoon te maken?

PS: foto's vanaf morgen op http://www.flickr.com/photos/bawoni

Kuifje in India

2006-10-29T22:15:00.000+01:00

Rustig een jaartje hier, dacht ik. Mij volledig op mijn studie richten. Engeland een beetje verkennen. Hoogstens een keer naar België. En in de zomer naar het WFD-congres in Madrid natuurlijk. Maar zeker niet meer dan dat. Mis. Twee weken geleden vroeg Maartje me of ik in haar plaats niet naar India kon en wou gaan, naar de Rotary ‘Deaf Way’. En of ik dat wou! Wie zou er nee zeggen? Maar het bleek niet zo simpel; alles leek mis te lopen van financiëring tot de niet te veranderen vlucht van Maartje, een spoedprocedure voor mijn visum en te geven lezingen maar na twee weken ja-neen geharrewar komt het dan uiteindelijk toch in orde. Het is een wat vervelende timing omdat Bie en Lieven ook in die periode langskomen en omdat ik (ja, nu al) een paper-deadline heb. Maar zeg nu zelf, wie zou die kans laten schieten? Ik niet, in elk geval. Op naar India dus. Normaal moest ik daar in Maartjes plaats wat lezingen geven. Ikke??? Eerst overwoog ik het nog, maar gezien het extreem late tijdstip heb ik daar toch voor gepast. Want zeg nu zelf; op enkele dagen twee lezingen voorbereiden (én een paper schrijven? En praktische dingen regelen?) in een gebarentaal die ik geeneens echt beheers (de Amerikaanse)? Maar goed, vrijdag vlieg ik dus naar Bombay, waar ik een bus neem naar Kolhapur, waar gedurende een week lang 200 dove jongeren samen komen uit India, Pakistan, Sri Lanka, Bangladesh, Singapore, Maleisië, Brunei, de Filippijnen, Rusland, Australië en Nieuw Zeeland, voor een kamp dat een combinatie zou zijn van lezingen en workshops. Het wordt volledig gefinancieerd door Rotary.

Hier in Bristol alles nog z’n gangetje. Eerst was het nog lekker rustig en begon ik rustig te beginnen kijken waarover mijn papers zouden gaan, tot het India-nieuws waardoor ik er wel lekker hard ga mogen invliegen eens dat ik terug ben. Maar goed, ik geniet hier wel. Leuk om de mensen hier langzaam beter te leren kennen. Zaterdag naar Weston geweest naar optredens van dove komieken. John Smith was in mijn ogen meer een klassieke komiek die de verschillen tussen horenden en doven komisch maakte, maar mijn favoriet was toch X (naam kwijt). Hij, telkens meesterlijk verkleed, kroop eerst in de rol van Freddy Mercury en gebaarde met hart en ziel Bohemian Rhapsody; met op de achtergrond de clip. Het leukste moment was wel toen hij Maria uit The Sound of Music speelde. Het liedje Do-Re-Mi in gebaren was zalig, hij recruteerde de zeven kinderen uit het publiek en elke noot kreeg een gebaar (zus, je had erbij moeten zijn!). Zalig. Minder zalig was de autopech achteraf, waardoor Paddy, Liz, Dani en ik drie uur lang vastzaten op een parking. Maar goed, dat was dus m’n weekend en de nieuwe week begint voor mij al midden in de nacht. Dezemorgen om kwart voor vier vertrek ik ‘snel’ op en af naar Londen om een visum te regelen, daarna naar de les racen. Dinsdag nog veel les, woensdag komen Bie en Lieven aan, ga ik zorgen dat ze de mooiste plekjes in Bristol nog gezien hebben en ten volle genieten van hun gezelschap, donderdag weer de hele dag les (en ja, hier is dus de les verplicht) en vrijdag begint de grote reis! Spannend (en ook wel een beetje akelig natuurlijk)!

Over Engelsen, hun uitgaansgedrag en de sjoklat-idealisering

2006-10-22T19:28:00.000+02:00

Intussen beginnen hier de eerste herfstverschijnselen door te komen, al is het vreemd wisselvallig weer. Gisteren kon je op het ene moment in een bloesje met spaghettibandjes rondlopen (en het is eind oktober!) en het andere moment was het zo koud dat je niet eens genoeg hebt aan een dikke trui. In elk geval, in het weekend is het wat rustiger en proberen we wat van de stad te zien of -zoals gisteren- wat er buiten ligt. Gisteren ondernamen we dus een heldhaftige wandeltocht ‘naar een kasteel’. In dat kasteel zijn we nooit geraakt, wegens onze te lange pauze. Ergens in een leuk dorpje vonden we namelijk een gezellig koffiehuis. Heerlijk die Engelse koffiebars waar je ook allerlei soorten lekkere chocomelk kan drinken met heerlijke muffins. Dat terwijl het juist België is dat hier bekend staat als het chocoladeland. “Ooh België? Woo, bofkont! Chocolade!” In de alledaagse supermarkten vormt de chocopoeder ‘mèt-echte-Belgische-chocolade’ de trots van de Engelse (!) chocolademerken zoals Cadbury’s. Eigenlijk best wel ironisch want als je bij ons een chocomelk vraagt krijg je meestal een kop Nesquick en er zit niet eens altijd melk in. Onze choco van Sainsbury’s heet trouwens ‘Belgium’ en smaakt naar heerlijke Belgische Aldi-choco. Ze hebben hier op de unief zelfs een ‘chocoladevreetclub'. En tegelijk nog nooit van Côte D’Or gehoord natuurlijk. Maar hier is het dus van: als het hier al zo heerlijk is, wat een paradijs moet België dan wel niet zijn. Altijd grappig te merken hoe men in het buitenland over België denkt. Zo wordt België vaak ook vereenzelvigd met Brussel. Ik ben zelfs al mensen tegengekomen die Brussel wel kennen maar België niet. Al ben ik ze hier nog niet tegengekomen. Maar ook zij kunnen het niet laten toch vol trots op te merken dat ze Brussel gezien hebben. Jawadde.

Maar we wijken af. Onze wandeltocht leidde via de Clifton Suspension Bridge (zie Flickr), waar we al eerder geweest waren, naar Henbury, buiten de stad. Door ‘the Downs’. Over ‘the Downs’ hadden we al gehoord, maar nu hebben we dus gezien wat het eigenlijk is. En werden we aangenaam verrast. Op slag zag ik de zomer in de stad een stuk beter zitten. The Downs is iets gelijk een enorm grasveld (maar dan echt enorm, je wandelt er minstens twintig minuten door), met clusters bomen en struikjes, en hier en daar een bankje. Een soort groot park dus, maar zonder wandelpaden. Gewoon een enorm grasveld dus, dat zeer Engels aandeed en lekker ruim voelde. Ik kreeg al visioenen van de volgende zomer: met ons rode Ikea-dekentje, een schoon boek en ‘du pain, du vin et du boursin’ naar The Downs toe. Dus we zitten hier wel goed, in ons appartementje. Op vijf minuten naar de ene kant kom je in het mooie, hoog gelegen en heuvelachtige stadspark, tien minuten naar de andere kant kom je bij de Bridge en de grasvelden daarrond, en iets verder dus the Downs. Ook zijn er overal kleine stadsperkjes met een bankje, met vaak een betoverend uitzicht. Bristol mag er dus wel wezen op dat vlak. Maar goed, we wandelden wat verder door, kwamen langs mooie Engelse wijken (dat moet ik toch wel beamen hoor, dat de huizen hier echt stijlvol zijn). Tot we die chocoladebar tegenkwamen. En erna in de Oxfam boekenwinkel doken. Ze hebben hier in de stad op zowat elke tweede hoek een Oxfam boekwinkeltje, waar ze tweedehands literatuur verkopen. Dit natuurlijk naast de ontelbaar vele ‘gewone’ boekhandels die vaak –jawel- een koffie-en-chocomelkbar hebben. Engeland is dus een paradijs voor de boekliefhebber, zonder echt duur te zijn op dat vlak Toch blijf ik een beetje vaderlands- of beter gezegd moedertaalliefhebber en is het fijn om eens iets te lezen (of te spreken) in het Nederlands. Raar gevoel hoor, als je moedertaal een luxe wordt, iets wat we in Ghana ook al hebben gevoeld.

Dan Halloween nog. We zijn nog tien dagen van Halloween verwijderd en toch zie je al minstens een week overal groepen rondhangen die verkleed zijn, van vampiers, tot niet nader te definiëren schepsels en bloederige creaturen. Gisteren hebben we daar dus zelf ook eens aan meegedaan. Een pub crawl (geef toe dat klinkt beter dan kroegentocht), Rob met etterende nepzweren op zijn gezicht; en ik als sexpoes - euh neen, als ongeluksbrengende zwarte kat dus. Georganiseerd door Scream Bristol, de groep doven die elke week samen komt in de Deaf pub is echt een gezellige en open groep. Maar goed want het Engelse nachtleven is echt niet om over naar huis te schrijven. Zoals de meesten misschien wel weten moesten de pubs vroeger dicht om 11 of 12 uur. Met als gevolg dat er een slechte drinkcultuur ontstond en men zich strontlazarus zoop voor het sluitingsuur. Je kan hier trouwens echt veel soorten Belgisch bier krijgen in de cafés, maar ze verpesten het wel. Ze vinden een bierkraag op een pintje namelijk ‘een verspilling van geld’, en met hun slappe tapsystemen lukt het niet eens om er een kraag op te krijgen voor de ‘verspillers’. Goed, die wet is dus afgeschaft maar mensen veranderen niet zomaar van gewoontes dus op een vrijdagavond rond 11 uur zie je al overal waar je kijkt zatte mensen die zich verplaatsen. Want wat doen de sociale mensen dan als zo’n café sluit? Naar de nachtclub. Menig lezer zal nu denken aan smoezelige rookgelegenheden waar een wulpse stripdanseres zich rond een paal wringt. Maar dat is het dus niet; eerder een café dat iets chiquer is, waar stoere mannen in zwarte kleren voor de deur staan, en waar je vaak inkom moet betalen. En hoe raken al die beschonken mensen dan thuis na zo’n avondje zwaar feesten (lees: zuipen), denken jullie? Taxi’s zijn hier niet goedkoop, maar jawel, ze zijn hier wel normaal. Zelfs al is de afstand niet al te groot. Toen ik woensdag geen zin had om nog naar een nachtclub te wandelen, zei iemand doodserieus: neem een taxi! Euh?

Ook het nachtelijke en minder nachtelijke studentenleven wordt hier geconcentreerd en gecontroleerd. Waar in Leuven alles over de stad verspreid is huizen hier bijna alle studentenverenigingen in één gebouw, de Student’s Union. Het gebouw is vijf verdiepingen hoog en gonst van het leven, maar toch, je mist er toch wel iets. Als je er ‘s avonds binnen wil word je trouwens door vijf bodyguards gecontroleerd of je wel een studentenkaart hebt en de cafés gaan –natuurlijk- dicht om elf uur. Waarna men naar een nachtclub verhuist. Met of zonder taxi.

Voor wie echt wil weten...

2006-10-20T21:34:00.000+02:00

...wat ik hier nu eigenlijk doe, geef ik hier eens een uitleg die langer is dan twee zinnen :-)

-Deaf studies.
-Dead studies??
-Neen, Deaf studies. Dovenstudies dus.
-Ooch... Wat is dat?

-Een opleiding waarin je wordt onderwezen in alle problematische aspecten van het doof zijn? Van gehoorverlies tot problemen in het onderwijs en psychische problemen, gedragsproblemen en hoe dit allemaal op te lossen? Een heel vak dat gewijd aan de verschillende manieren om doofheid weg te werken, de hele resem apparatuur? Audiologie, logopedie, geneeskunde, orthopedagogie etcetera?

-Neen. Iets anders. Deze studie wil vertrekken van een doof perspectief.

-Is dat niet hetzelfde? Willen doven niet horend worden? Willen doven niet 'zo normaal mogelijk' worden? Willen zij ‘hun problemen niet oplossen’? Of betekent ‘een doof perspectief’ dat er alleen doven werken?

-Neen. Iets anders. Er zitten om te beginnen zowel doven als horenden op het CDS. Het is juist die mix die heel erg belangrijk is. De mix, de gebruikte taal (zoals in mijn vorige post vermeld is BSL de hoofdtaal) en een bepaald perspectief, een bepaald vertrekpunt.

Het perspectief van doven als mensen met een zware handicap waarvan het 'toch zo geweldig sjiek' is als die handicap kan worden 'weggewerkt' of 'verstopt', komt grotendeels van de horende wereld waarin het helemaal zit ingebed dat men zo min mogelijk moet afwijken van een norm. Dat is echter slechts één kant van het verhaal. Doofheid een handicap: het maakt hier niet zozeer uit. Wat uitmaakt is dat men doofheid niet alléén vanuit de medische hoek moet benaderen. En dat is wat men daar doet. Of probeert te doen.

Deze studie gaat uit van hoe doofheid nu echt beleefd wordt en vormgegeven wordt, hoe gemeenschappen onstaan, mooie visuele talen, een dove culturele ervaring. Pure psychologie? Neen, eerder multidisciplinair. Psychologie, sociologie, linguïstiek, geschiedenis en last but not least: antropologie. Het zit er allemaal in. Op die manier is het vergelijkbaar met Black studies, Woman studies of zelfs met opleidingen zoals Japanologie of Egyptologie. De eerste twee voorbeelden handelen over onderdrukte groeperingen. De twee andere voorbeelden over een studie waar je een taal leert, een geschiedenis, kunst, cultuur enzovoorts. Een combinatie van het leren van een taal, de geschiedenis, cultuur enzovoorts. Toevallig die van een minderheidsgroepering.

Zeer centraal staat dus uiteraard de studie van gebarentalen. Rachel Sutton-Spence is geweldig. Een magere vrouw met kort kapsel, met een zeer duidelijke manier van gebaren. Ze legt alles heerlijk uit; met veel mimiek, en geregeld ontsnapt me een lach. Ze geeft sign linguistics. De lingustiek van gebarentalen dus, met verwijzingen naar BSL. Een voorbeeldje? In een gebarentaal kan je meerdere dingen zeggen met één gebaar of samengesteld gebaar. Waar men in het Nederlans een hele zin voor nodig heb kan je in BSL (of VGT of ...) vaak in één beweging zeggen. Mijn paper schrijf ik waarschijnlijk over problemen met het neerschrijven van gebarentalen.

In de BSL-les zelf leren we op een ontzettend traag tempo de beginselen van BSL. Ironisch genoeg leren mijn twee dove medestudenten en ik meer gebaren bij in de lessen die in BSL worden gegeven, dan in de les BSL. Dit vak is dus vooral gericht op horende personen.

Jim Kyle heeft een grijze baard, een echt Engels streng en gereserveerd uiterlijk (zonder echt gereserveerd te zijn), een gehechtheid aan zelf opgestelde regels en geeft meerdere vakken. In ‘Deaf studies in Perspective’ werden we tot nu toe door hem overladen met statistische gegevens, nummers, grafiekjes over toegankelijkheidsproblemen die doven meemaken. Toch nog een ‘probleembenadering’? Het lijkt er soms een beetje op. Je moet wat doordringen tot zijn teksten als je wilt beseffen dat dat zijn (hoofd)bedoeling niet is. In ieder geval, het vak is een soort algemene benadering van dovenstudies en een plaatsing ervan tussen verschillende disciplines.

Vakken over dovengeschiedenis, multilinguale omgeving voor dove kinderen enzovoorts, zijn voor volgend semester, en vanaf eind november hebben we ‘Research Methods’. Maar last but not least, mijn lievelingsvak: Deaf Culture and Deafhood. Wordt gegeven door de beroemde Paddy Ladd, een man die zijn naamgebaar ontleent aan zijn Jezus-look. Hij heeft lang haar en zijn gezicht heeft ook wel iets weg van klassieke Jezusprentjes, alleen iets ouder. Hij draagt festivalbandjes rond zijn polsen, een hemd dat vaak half uit zijn broek hangt, en heeft een relaxede open houding. Zijn vak sluit heerlijk aan bij antropologie, gaat lekker diep en behandelt doof zijn echt op zich, als culturele blalba.

Examens hebben we hier niet. Voor elk vak moeten we een paper schrijven. Ik dacht dat we zelf een onderwerp zouden moeten kiezen. Maar neen, je krijgt een lijstje van vijf dingen waaruit je moet kiezen. Makkelijk maar weinig uitdagend. Alhoewel, het is wat je er zelf van maakt natuurlijk.

Dag allemaal, dit is het alweer, tot de volgende keer.

Hoe een taalsituatie hopeloos ingewikkeld kan zijn

2006-10-14T14:54:00.000+02:00

Ik vertrek van onze flat in Cliftonwood. Een beetje verder loop ik een smal en steil straatje in, om na vijf minuutjes klimmen weer bergaf gaan op de Lower Clifton Hill. Intussen geniet ik van het nazomeren en het schitterende uitzicht op deze hoogte. Ik steek de drukke Park Street over om de universiteitsbuurt in te lopen. Alle uniefgebouwen liggen hier bij elkaar in de buurt en lijken qua grootte op groot uitgevallen huizen. Er hangt een zeer Engelse sfeer tussen de gebouwen, hier en daar loopt een middelbareschoolstudent in uniform maar er lopen vooral uniefstudenten rond. Ik draai de Woodland Road in. In deze straat ligt het Centre for Deaf Studies, in één van de 'huizen'. Ik loop er naar binnen. Er zijn enkele bachelorstudenten in de hal. Ze praten wat met elkaar. Ik loop naar Claire -de secretaresse- en bel voor haar raam. Ze verschijnt al snel en ik leg in mijn duidelijkste gebaren uit wat ik wil vragen, iets over een bewijs dat ik student ben. In ietwat moeizaam BSL staat ze me ‘te gebaar’. Intussen komt Clark, een prof, voorbij. We slaan een kort praatje in BSL. Een medestudente uit de masteropleiding doet haar best om te gebaren tegen Dani, die intussen ook is aangekomen. Ze leert snel bij. We gaan naar boven voor de les.

De taalsituatie op het Centre for Deaf Studies dus. Of wat ik daar tot nu toe van begrepen heb; want het is behoorlijk complex. (Maartje, zeg het als ik mis zit!) Maar zo lijkt het ongeveer te zitten:

Er zijn mensen die me gevraagd hebben ‘zijn die lessen daar aangepast aan doven?’ Peut, foute vraag. Zijn die lessen aangepast aan zij die geen Britse gebarentaal (BSL) kunnen, lijkt een betere vraag. Volgens de taalpolitiek van het CDS zouden immers alle lessen in BSL moeten gegeven worden ook al gaat het hier om een departement waar slechts een minderheid doof is. Maar toch komt het er op neer dat soms de dove personen in het nadeel zijn.

Wat die taalpolitiek inhoudt? Dat het een tweetalig (BSL-Engels) departement is waar echter de hoofdtaal BSL is, zowel voor dagdagelijkse communicatie, als vergaderingen als lessen. In het Engels moet je vooral kunnen lezen en schrijven. Dove studenten (behalve die van het eerste jaar) mogen wel als ze willen hun taken inleveren op video, gebaard in BSL.

De lessen? Het lijkt eenvoudig: de lessen in de MSc (de masteropleiding, die ik volg) zijn officieel gezien in BSL en worden gestemtolkt door twee tolken. Maar er zit blijkbaar een heel gedoe achter. De dove studenten uit Groot-Brittannië hebben recht op tolken BSL als een horende persoon in het Engels lesgeeft. De buitenlandse dove masterstudenten hebben hier geen recht op en moeten in principe uit eigen zak betalen (wat al rap 40 pond per uur is, heb ik me laten vertellen). En laat de masteropleiding Deaf Studies nu vaak buitenlandse doven bevatten. Vorig jaar waren hieromtrent problemen: dove proffen worden zowiezo gestemtolkt (behalve de les BSL-verwerving) omdat deze tolken betaald worden door de overheid (“toegankelijkheid op het werk”?). Maar een horende prof die in BSL wil lesgeven heeft géén recht op een stemtolk. Deze horende prof zal dus niet in BSL maar in het Engels lesgeven waardoor de dove personen niet kunnen volgen, tenzij zij een tolk kunnen betalen. Maar dit jaar zijn daar korte metten mee gemaakt en worden alle lessen in de MSc (masteropleiding, die ik volg) zowiezo in BSL gegeven en getolkt naar het Engels. Vorige week waren er ook ‘lipspeakers’ voor een dove Britse medestudente, de week erna bestelde ze een schrijftolk (met laptop), gefinancieerd door de overheid. Er waren dus in sommige lessen vier tolken bezig om negen studenten de les te laten volgen (twee tolken die afwisselen om te stemtolken en twee tolken die afwisselen om te typen)... In de BSc (bachelor) opleiding ligt de situatie trouwens weer heel anders.

Hoe dat er nu uitziet in het dagelijkse leven daar? Communicatie gebeurt er in principe in BSL en men zou altijd moeten gebaren, zeker als er een dove persoon in de buurt is. Bij de introductiedagen werd gezegd: geen kauwgom in het CDS, doe je dikke jas uit om te gebaren en zet geen pet op dat je gezicht overschaduwt. Maar of er nu werkelijk altijd en overal wordt gebaard? Absoluut niet. Het overgrote deel van de studenten en zelfs de staf is horend en zeker de nieuwe studenten zijn vaak niet vloeiend in BSL. Wat betreft de staf en outsiders: als iemand, bijvoorbeeld een onderzoekswetenschapper een lezing zal geven en Engels wil spreken omdat hij of zij BSL niet goed beheerst, wordt deze getolkt. Een BSL-poëzieavond vorige week werd door Rachel gebaard in BSL en werd gestemtolkt. De onderzoeker op de lezing gisteren kondigde echter in BSL aan dat ze zou spreken. Een lezing geven in BSL is immers nog heel iets anders dan loutere communicatie.

Erg complex dus, iets wat deels wordt veroorzaakt door overheidsbepalingen en geldgebrek, deels door het feit dat een groot deel van de ‘populatie’ op dit departement niet vloeiend is in BSL.
Toegankelijk voor Britse horenden en doven? Zo lijkt het wel, al lijkt het over het algemeen toegankelijker voor horende personen ook al kennen ze niet altijd BSL. Horenden hebben vaak ook meer keuze in communicatiemiddelen en zijn in de meerderheid. Doven zijn dan weer in het voordeel waar zij vlotter de hoofdtaal (BSL) beheersen.
Toegankelijk voor buitenlandse doven die een andere gebarentaal gebruiken? Ik hield mijn hart vast, maar ik kan hier toch een “ja” op antwoorden. De proffen zijn oprecht mee begaan of we (Dani en ik) het kunnen volgen of niet. We zijn immers nog volop bezig om BSL te leren. In elk geval: het is fijn om na vijf jaar op de Leuvense universiteit in een les te zitten die je minstens voor een deel toch kan volgen. En de inhoud van deze lessen? Daarover volgt nog een post want het waren deze week vooral inleidingen en deze post is al veel te lang en saai.

In den beginne

2006-10-08T13:12:00.000+02:00

De eerste week is achter de rug, en neen ik heb nog steeds geen les gehad. De introductie waar ze in Leuven een of twee dagen over doen duurt hier een week. Leuk was wel een grote studentenbeurs waar ze smeten met hopen gadgets, van houten lepels tot en met sjaals. Het interessante aan die beurs was wel niet zozeer die hebbedingetjes, maar het feit dat je er voortdurend wordt aangesproken. Als dove personen (die bovendien buitenlands zijn) die in die lawaaiierige ruimte niets verstonden van het Engelse gekakel, waren Dani en ik genoodzaakt meteen aan te geven dat we doof zijn. ‘I’m deaf’, vergezeld door twee vingers op het oor. In Vlaanderen zijn reacties hierop niet om over naar huis te schrijven. Daar zullen ze dan vaak onaantrekkelijk dichtbij komen in je oor te blazen; of de aankondiging ‘ik ben doof’ interpreteren als een doodvonnis voor eventuele verdere communicatie. Op die beurs dus niets van dat alles.
Op de occassionele minder sociaal vaardige mens na, werd er wonderlijk ‘normaal’ en ‘passend’ gereageerd. Dezelfde afstand behoudend gingen die Britten gewoon wat langzamer praten, eventueel vergezeld door wat ruimtelijk handgebruik. Als je vraagt om het op te schrijven staren ze je niet ontredderd of stomverbaasd aan maar lijken ze het de normaalste zaak van de wereld te vinden.

Of ik dat nu niet moeilijk vind, zo zonder mijn vertrouwde Nederlands? Neen, natuurlijk is het anders en heeft het nadelen, maar... het heeft iets. Comfortabel vind ik namelijk dat de scheiding horend doof hier duidelijker is, zonder een behandeling als mentaal minder vaardige persoon als gevolg te hebben.
Een optie die ik hierboven niet vermeld heb in verband met Vlaanderen is namelijk: ze maken uit mijn vloeiende Nederlands-met-vreemd-niet-thuis-te-brengen-accent op dat ‘het wel niet zo erg zal zijn en ik dus wel gewoon een beetje traag zal zijn dus moet je het gewoon nog eens herhalen en vooràl niet duidelijk gaan spreken want dan sta je voor zot’. Dit om dan in veel gevallen wat ongeduldig of ontredderd te reageren als je ze nogmaals niet verstaat. Enkele mensen zullen zich verbazen over wat ik nu ga zeggen, maar het heeft dus niét altijd een voordeel goed te spreken. Spreken en spraakverstaan zijn verschillende dingen maar worden vaak met elkaar verbonden. Goed kunnen spreken kan èrg misleidend zijn. Mensen begrijpen het niet als je de communicatie niet goed volgt: ‘maar je praat toch goed!’. Liplezen is overigens voor een groot deel giswerk, goede liplezers zijn goede gissers. Van enkele woorden of zelfs enkele klanken, gecombineerd met het aanvoelen van situatie en context, maak je een zin. Het heeft iets van het oplossen van een raadsel. Kortom hoe beter je spreekt (en gokt) hoe meer je doofheid naar de achtergrond verdwijnt, overigens zonder dat je daardoor als normaal horende persoon wordt gezien of volledig meekan op sociaal vlak.
Hier heb ik dat niet echt aan de hand. Mijn Engels is niet vloeiend en er valt weinig te gissen in een taal die je niet goed kan aflezen. Hier ben ik duidelijker doof dan in Vlaanderen, zonder dat dat ambetante reacties oproept. Dat heeft dus ook wel voordelen.

De taalsituatie op CDS (Center for Deaf Studies) ligt natuurlijk weer helemaal anders, maar die vind ik voorlopig nog iets te verwarrend om daar over te schrijven. We zijn trouwens met tien masterstudenten waaronder vier doven: Dani (Duitsland), ik, Elizabeth (Noord-Ierland), Rachel uit Wales. De rest is horend en geen enkele ervan kan zich goed uitdrukken in BSL (British Sign Language, de Britse gebarentaal). Ikzelf schakel langzaam over van het gemurmel in internationale gebaren naar meer BSL, niet zonder herhaaldelijk te struikelen over het tweehandige handalfabet. In elk geval geniet ik ervan om mij hier onder te dompelen in de plaatselijke dovengemeenschap en die nieuwe taal te leren. Saaie infosessies over ‘hoe studeren’, ‘hoe gebruik ik een mac’, ‘hoe lees ik mijn lesrooster af’ worden interessant omdat alles een gelegenheid is om BSL op te pikken. De sfeer op het CDS is trouwens erg gemoedelijk en de drempel om in contact te treden met proffen zoals Paddy Ladd en Rachel Sutton-Spence is erg laag. Het is ook ergens een beetje thuiskomen, zo op een plek waar je zelfs een streepje voor hebt als je doof bent.

Kom maar binnen...

2006-10-02T20:27:00.000+02:00

...en kijk gerust eens rond:

Ook eens naar buiten kijken?

Altijd welkom!

De eerste week

2006-09-29T11:21:00.000+02:00

Werelddovendag 2006: het had iets van een afscheid voor mij. Inhoudelijk leek het me iets minder dan vorig jaar maar op sociaal vlak was het geweldig. Zeer raar, je loopt daar rond, je (her)kent al veel meer mensen dan de vorige jaren, je voelt dat je je al beter kan uitdrukken in Vlaamse Gebarentaal, en toch vertrek je voor een jaar naar het buitenland. Het gaat me wel wat snel op dat vlak, maar het was ook wel het moment omdat ik net ben afgestudeerd. Het panelgesprek over 'studeren in het buitenland' heeft mij in dat opzicht ook wel persoonlijk geïnteresseerd. De goesting werd er weer eens extra door aangevijzeld, maar het was ook weer een confrontatie met kansen die ikzelf wel krijg en andere mensen niet. Doven die graag in het buitenland willen studeren of een cursus volgen, maar zich beperkt weten door hun diploma, hun kennis van het Engels enzovoorts. Maar in alle gevallen is het niet eenvoudig, je moet een hele bureaucratische rompslomp doorlopen, goed op tijd beginnen, raad vragen aan duizend-en-een mensen. Vooral het zoeken naar studiebeurzen is stresserend. Maar ik ben er geraakt en ik hoop oprecht dat er nog andere Vlaamse dove personen de kans zullen krijgen.

Ja, we zijn hier heelhuids aangekomen met die 113 kilo bagage; al was dat geen sinecure en hadden we constant schrik dat de valiezen kapot zouden springen. Een van hen heeft er in ieder geval toch wat schrammen aan over gehouden na een buiteling van de roltrap in Londen. Aangekomen op ons appartement bleek het te schreeuwen om een grote schoonmaak, viel de kleerkast uiteen en was er nog geen internet. Een lading poetsproducten veegde al een van de problemen van de baan maar dat internet kan nog even duren. ‘Ze zijn er mee bezig’; is iets wat je hier wel veel hoort, hebben we nu al ondervonden. Een hele hoop kleine dingen te regelen, van een dubbel te maken sleutel tot een bankrekening, het leren kennen van de wasmachine en massa’s paperassen. Het appartementje is klein en was slecht ingericht maar na ons uitgebreide Ikea-bezoek, het ineenschroeven van twee nieuwe tafeltjes en het uitbannen van twee veel te grote, lompe en onhandige salontafeltjes ziet het er al een pak beter uit. Het is hier zelfs erg gezellig en we hebben een mooi uitzicht op de palmbomen van onze buren; enkele dikke katten en de heuvels achter Clifton. Een filmpje van ons appartement komt er aan als we fatsoenlijk internet hebben (nu zit ik op de vensterbank van de slaapkamer van de buren af te tappen). Intussen leer ik Dani, mijn Duitse medestudente beter kennen en genieten we van de laatste zomerdaagjes en van het feit dat Bristol eigenlijk toch een prachtige stad is. Heuvelachtig wat prachtige uitzichten veroorzaakt, sommige buurten zijn heel karakteristiek Engels en tegelijk hangt hier een jonge sfeer. Gisteren heeft Paddy Ladd Dani en mij naar 'Deaf Pub' gestuurd. De Britse doven die daar aanwezig waren lijken op het eerste gezicht minder familiair als bv de Vlaamse, maar wel zeer vriendelijk. Dat BSL is wel helemaal anders maar vanaf volgende week gaat het zwemmen of verzuipen zijn en zal ik moeten leren zwemmen.

De laatste loodjes

2006-09-22T11:27:00.000+02:00

Eerst denk je: dat lukt me nooit. Dan denk je: het moet! Na zoveel maanden wachten moet het gewoon. Je perst met je volle kracht en volle gewicht. Het lukt je niet alleen. Je roept je zusje. Ze helpt je en duwt met haar handen. Je hijgt je kapot en gelooft er niet meer in maar het zusje is overtuigd dat het moet kunnen en zegt: Bijna! Volhouden! En ah, eindelijk, eindelijk... eindelijk zit ie dicht.

Het omgekeerde van een bevalling dus. Ik lever een strijd met maar liefst drie valiezen, eentje ervan heb ik al dichtgekregen. Vervolgens het ding met de grootste moeite de smalle hoge trap af gekregen. Uiteindelijk bleek ie maar 22 kg te wegen en geen 40 zoals mijn moeder vermoedde. Maarja, wat wil je, als je je halve boekenkast wilt meenemen...

Simpel zal het niet worden, we gaan maar liefst zes keer moeten overstappen, van auto naar trein naar trein naar eurostar naar taxi naar bus naar taxi. Goddank dat het appartementje op het gelijkvloers ligt :-).

Maar eerst nog Werelddovendag. Dit jaar is het in Diepenbeek, heerlijk om eens niet naar de andere kant van het land te moeten sporen. Dus... hint hint aan de mede-Limburgers. In de avond is er ook nog een fuif, dus voor zij die eens willen proeven van een dovenfuif: dit is uw kans.

De kerstster en het theeveld

2006-09-04T16:22:00.000+02:00

Even iets wat niets met Bristol te maken heeft, maar meer met de ervaring van doof zijn. In Ghana las ik een prachtig boek: 'De zwarte met het witte hart' van Arthur Japin. Het is een historische roman die gaat over twee Ghanese prinsjes die neefjes zijn van elkaar en naar Nederland worden gestuurd om er op te groeien en naar school te gaan. De ene wil zoveel mogelijk op Nederlanders lijken en de Nederlandse cultuur en taal cultiveren, de andere wil zijn Afrikaanse afkomst benadrukken. Geen van beiden vindt gemoedsrust. Wat nu volgt is een stukje (P 237-238) dat mij sterk deed denken aan de ervaring van doof zijn en die ik er meteen heb overgeschreven in mijn schriftje:

‘Het onderscheid bestaat nu eenmaal. Zowel afwijzing als omarming benadrukken het verschil. Beiden houden je op je qui-vive. Gevaarlijk wordt het pas, wanneer iemand je anders-zijn negeert. Hij spreekt er niet over, maar doet zijn best je te behandelen als gelijke. Hij doet alle moeite om je op je gemak te stellen. Je eigen schaamte ontdek je eerst in de ogen van een ander.
Wat kunnen we doen, wij die niet kleuren bij de massa?
[...]
1. Profileren. Dat, waarin wij van onze omgeving verschillen, cultiveren. Doorgronden waarin wij wezenlijk anders zijn, beter of slechter, maar hechten aan onze excentriciteit. Haar koesteren als een schat die ons unieke eigendom is. Dat leek mij een weg van eindeloze eenzaamheid. Elke stap zou opnieuw moeten worden veroverd op het lot. [...] Maar daarvoor is een rotsvast geloof in jezelf nodig. Hoe ik ook rondtastte, ik vond het niet. En een gevecht dat nooit zou eindigen schrok mij af.'

Doven die zich profileren. Het eerste waar je dan misschien aan denkt is aan gebarentalen, het gebruik hiervan, het streven voor rechten ivm het gebruik ervan, aan Dovenculturen en de trotsheid hierop.
Iets waar mensen soms wel aan voorbij gaan, is dat doven die alleen gebruik maken van gesproken taal, ook mensen kunnen zijn die zich profileren. Dit door duidelijk uit te komen voor hun verschil - en hoe ermee om te gaan. Jammer genoeg komt dit niet zo vaak voor als zou moeten.

'2. Egaliseren. De verschillen inventariseren en wegmoffelen waar mogelijk. Dat betekent dat je je persoonlijkheid onophoudelijk moet bijvijlen, vermommen, omvormen en die van de anderen overnemen. Het goede in je opmerken en imiteren. Accentueer alleen het weinige dat je met anderen gemeen hebt en hou al de rest zo goed mogelijk verborgen. [...]'

Veel doven verstoppen hun doofheid, zeker zij die goed spreken/liplezen slagen erin om het onzichtbaar en onmerkbaar te maken. Of denken dat (!).

'Het een lijkt moedig, het ander laf. Dat is een vooroordeel, een makkelijke mening van wie nooit alleen hebben gestaan. Vechten tegen jezelf is bepaald niet makkelijker dan vechten tegen de rest. Alleen minder opvallend.'

Iets om over na te denken.

'Maar hoe dan ook, nooit gaat de kerstster op in het theeveld.’

Een knalrode bloem in een groen veld... Dit verwijst naar een beschouwing in het begin van het boek. Toegepast op mijn vergelijking: een dove persoon blijft 'opvallen' in de horende meerderheidsmaatschappij, of ie nu wil of niet.

Update :

Er bestond een misverstand over wat ik onder profileren versta. Met profileren van doven die ‘oraal’ door het leven gaan bedoel ik niet : zich afzetten tegen de Dovengemeenschap. Profileren is niet noodzakelijk gelijk aan zich (negatief) afzetten tegen iets, of een ‘extreem’ opzoeken. Ik zie het breder. Profileren heeft voor mij en in deze context een neutraal tot positieve inhoud.
“Orale doven” kunnen ook duidelijk voor hun andersheid uitkomen. Ik bedoel dus met profileren: voor jezelf uitkomen, voor je ervaringen, voor je gevoelens, voor wat je meemaakt. Open zijn over je verleden. Profileren is je tegenover de ander stellen en uitkomen voor je anders zijn. In de dikke Van Dale:

pro•fi•le•ren2 (wk.ww., zich ~)
1 de aandacht vestigen op zichzelf of op een bepaald aspect van zichzelf

En ik blijf erbij dat dat ook kan als “orale dove”. Men kan de aandacht vestigen op zijn doofheid, ook als men geen VGT gebruikt. "Kijk, ik ben doof, ik ben anders dan jij, want ik hoor niets. Hoorapparaatjes helpen maar een klein beetje. Het kan lijken dat er weinig verschil is omdat ik goed praat en omdat ik je vaak of meestal begrijp, maar dat wil niet zeggen dat ik niet doof ben.” Tegemoet komen aan mensen met vragen, uit jezelf informatie geven, getuigen over je ervaringen, uitleggen hoe het komt dat je geen VGT kent, uitleggen hoe je door het leven gaat als dove persoon en waarom juist op die manier. Hoe het voelt, welke barrieres je tegenkomt en welke deuren er opengaan. Je kan je als ‘oraal dove’ profileren, zonder je daarom noodzakelijk af te zetten tegen de Vlaamse Dovengemeenschap en VGT of de orale manier van leven te verdedigen tegenover het gebruik van een gebarentaal of het bilinguaal onderwijs.

Met 'dit (profileren) komt niet zo vaak voor als zou moeten' bedoel ik dan dat veel orale dove personen dit niet durven, zo duidelijk zijn. Velen willen het wegstoppen en er niet voor uitkomen. Hun doofheid of slechthorendheid verstoppen, zich zo horend mogelijk gedragen. Pas dàn kom je ècht aan ‘egaliseren’.

Neen, ik maak geen reclame voor de volledig orale manier van door het leven gaan. Helemaal niet. Ik hou gewoon van nuanceren. Mijn hele punt is eigenlijk gewoon dat het gedrag van ‘orale doven’ niet noodzalijk altijd gelijk staat aan “egaliseren”. Dan denkt men weer in polariteiten. Zo eenvormig is het volgens mij allemaal niet. Of je je profileert ligt naar mijn gevoel in de eerste plaats aan je omgang met andere personen en hoe je je positioneert in de maatschappij. Dat kan door middel van het gebruik van een andere taal, VGT, maar dat is niet altijd zo. Wederzijds respect en tegemoetkoming is belangrijk! En het is dit wat te vaak ontbreekt, van beide kanten.

Zich profileren kan gewoon een ‘vaststelling’ zijn, een op een rijtje zetten van feiten, gevoelens en gedachten, tegenover de ‘Ander’ die de horende persoon is. Doof versus horend, waar doof niet noodzakelijk aan ‘Doof’ staat.

En nog een opmerking: mijn blog dient ook om te discussieren dus wie het niet eens is met mijn schrijfsel nodig ik uit om een comment te plaatsen ;-)

Op jacht...

2006-08-31T21:16:00.000+02:00

Een volgende stap is intussen gezet; Rob en ik zijn op verkenningstocht geweest in Bristol. We verbleven in een jeugdherberg (tevens een aanrader) in het oude stadsdeel. De stad gaf in elk geval een positieve indruk. Het is een grote, schone propere stad met een gezellig ouder stadsdeel waar zich onder andere de unief bevindt en een meer modern deel met een IMAX, fonteintjes en spiegelachtige gebouwen en creaturen. Veel water, namelijk in de haven en de rivier de Avon, veel dubbeldekkerbussen, veel tamme eekhoorns in het stadspark, veel spierpijn in de beentjes van het bergop en bergaf (in mijn geval) strompelen, veel stijlvolle Victoriaanse huizen en in het straatbeeld veel buitenlanders waaronder vooral Indiërs, Polen, Slovaken en Tsjechen. Veel pubs en restaurantjes; en vooral veel 'gezonde bars'. Waar je in België maar hier en daar 'smoothies' of 'shakes' kunt krijgen kan je er daar niet naast kijken. Volgens Maartje, het Vlaamse dove meisje dat er het afgelopen jaar heeft gestudeerd; is Bristol daar sterk in. Gelukkig, Bristol maakt de Engelse reputatie van vet en ongezond eten dus niet helemaal waar. Zal ik misschien toch niet terugkomen als een ‘Super Size Me’.

Maar goed, we zijn dus eigenlijk niet naar Bristol gekomen om de hoeveelheid bars met smoothies te tellen. We zijn op zoek gegaan naar een onderkomen. Dat bleek niet simpel. Blijkbaar is er een ware appartementenrush aan de gang in deze periode van het jaar want onze moeizaam verkregen afspraken werden aan de lopende band afgezegd. Uiteindelijk hebben we er maar vier kunnen bezichtigen. Het ene was ongemeubeld, het andere was perfect maar werd onder onze neus weggekaapt. Nog een ander was stokoud met een bewegende vloer en afbladderende muren en hetgeen we nu hebben staat ons wel aan. Het appartementje - pardon, zei ik appartement? Het is eerder een studio - ligt in Clifton Wood, een buurt met antieke herenhuizen in Victoriaanse stijl, in het centrum. Goed gelegen en goed ingericht maar we betalen ons wel blauw. Maar goed, in Engeland is dat dus normaal. We zien het wel zitten, mits een bezoekje aan de Bristolse Ikea en de aanschaf van een tafel, want die was er niet. Een broodroster wel. Normaal? Wie zal het zeggen..

Ook hebben we meermaals met Maartje afgesproken, zij heeft ons heel wat verteld, van gezond eten tot gemeentetaksen (en ja hoor, ook wel over Deaf Studies) en ons wat leuke plekjes (lees: drink- en eetgelegenheden) laten zien ook al zat ze midden in de thesisstress. (Danku Maartje!)

Ik moet ook wel iets bekennen. Ineens drong het tot me (ons) door: een jaar in het buitenland; ik ben er aanvankelijk wel licht over gegaan. Niet qua voorbereiding, want ik ben controlefreak genoeg om alles onder controle te hebben. Nee nu gaan we sentimenteel worden: zo vanzelfsprekend is het niet, je familie, vrienden, je moedertaal en je vaderland voor een jaar achterlaten, en al ga je dan niet naar Australië, zo dicht bij de deur is Bristol nu ook weer niet. Met de trein en de bus doe je er makkelijk tien uur over. Maar goed; nu eerst nog een weinig verheven studentenjobke doen en rond de 25^ste september is het zo ver. Dan trekken we met zoveel mogelijk kilo's bagage richting Bristol (als er een goede ziel is met een voituur die naar Engeland wil varen - met de ferry uiteraard - die ziel weze welkom en goed betaald door ons).

Update: Hier vind je enkele indrukken van de stad: en ter info: onze straat heet 'Ambra Vale East' (zie foto's).

Update 2: Online een mooi fotootje gevonden van Hotwells en Clifton Wood, onze buurt dus. Onze straat is ongeveer waar de bovenste rij huisjes zich bevindt...

Wie gaat er mee naar Engeland varen?

2006-08-04T20:57:00.000+02:00

Witte zwanen, zwarte zwanen!

Wie gaat er mee naar Engeland varen?

Engeland is gesloten

De sleutel is gebroken

Is er dan geen timmerman

Die de sleutel maken kan?
Laat doorgaan, laat doorgaan

Wie achter is moet voorgaan!

Wie herinnert zich dit kinderliedje waarop je al zingend onder elkaars armen door moet? Ik dacht eerst aan een droge titel à la 'Babbels uit Bristol' voor mijn blog. Toen bedacht ik mij echter dat ik als titel net zo goed een kinderliedje kon nemen zoals bij de blog van Ghana, en dit was het eerste liedje dat in me op kwam.

Via deze blog zou ik alle geïnteresseerden uit de Dovenwereld (en daar buiten natuurlijk! maar al te graag zelfs!) op een virtuele manier willen meenemen naar Bristol waar ik een jaar zal verblijven om Deaf Studies te studeren. Of hier veel op zal verschijnen, weet ik niet. Zal ook aan de reacties liggen. Maar ik doe mijn best.